Oddawanie się zajęciom kreatywnym opóźnia starzenie się mózgu
Największe jak dotąd międzynarodowe badanie nad kreatywnością i mózgiem przyniosło wyjątkowo optymistyczne wnioski. Okazuje się, że regularne oddawanie się twórczości – od tańca i muzyki, przez malarstwo, aż po gry komputerowe – realnie spowalnia starzenie się mózgu. Co więcej, efekt jest tym silniejszy, im dłużej i bardziej intensywnie rozwijamy swoje kreatywne umiejętności.
Wyniki zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Nature Communications”, a wśród autorów znaleźli się badacze z Uniwersytetu SWPS.
Kreatywność to trening mózgu — także w grach wideo
Kreatywność najczęściej kojarzymy ze sztuką: muzyką, tańcem czy malarstwem. Jednak naukowcy podkreślają, że pobudzać ją mogą także… gry komputerowe, zwłaszcza strategiczne lub akcji.
W komunikacie Uniwersytetu SWPS czytamy, że na przykład StarCraft II wymaga od gracza tworzenia własnych taktyk, rozwiązywania problemów i budowania unikatowego stylu — a więc dokładnie tych procesów, które angażują twórcze obszary mózgu.
Największe tego typu badanie na świecie
Badacze przeanalizowali dane neuroobrazowe i ankiety ponad 1,4 tysiąca uczestników z 13 krajów, m.in. z Turcji, Włoch, Niemiec, Kuby, Kanady i Polski. Wzięli udział tancerze tanga, muzycy, artyści wizualni oraz gracze gier akcji — zarówno doświadczeni, jak i początkujący.
Zastosowano tzw. zegary mózgu (brain clocks) — zaawansowane modele obliczeniowe, które pozwalają oszacować „wiek biologiczny” mózgu na podstawie obrazowania (MRI). Dzięki temu można ocenić, czy mózg starzeje się szybciej, czy wolniej niż wskazuje wiek metrykalny.
Wynik? Twórczość spowalnia starzenie mózgu — bez względu na formę
Naukowcy jednoznacznie wykazali, że:
- Taniec, muzyka, malarstwo i gry komputerowe działają ochronnie na mózg.
- Efekt jest niezależny od rodzaju aktywności — liczy się regularność i zaangażowanie.
- Nawet krótkie doświadczenia twórcze wywołują zauważalne korzyści.
Co dokładnie się zmienia?
Twórcze działania:
- wzmacniają połączenia nerwowe najbardziej narażone na starzenie,
- poprawiają kontrolę ruchu, koordynację i uwagę,
- zwiększają plastyczność mózgu,
- wspierają efektywne przetwarzanie informacji.
Dr Natalia Kowalczyk-Grębska wyjaśnia:
„Doświadczenia kreatywne są powiązane ze zwiększoną efektywnością sieci mózgowych — szczególnie w obszarach czołowo-ciemieniowych, odpowiedzialnych za procesy twórcze”.
Im dłużej tworzysz, tym „młodszy” mózg
Osoby, które od lat tańczą, malują, grają na instrumencie czy w wymagające gry, wykazują mniejszą lukę wieku mózgu (BAG), czyli:
- wolniejsze starzenie się struktur mózgowych,
- większą odporność neuronów na degradację,
- lepsze funkcjonowanie poznawcze.
Co ważne, efekt dotyczy zarówno ekspertów, jak i osób początkujących. Już kilka tygodni kreatywnej aktywności widocznie wpływa na pracę mózgu.
„To prosty sposób na codzienne wspieranie dobrostanu”
Dr hab. Aneta Brzezicka, prof. Uniwersytetu SWPS, podkreśla:
„Wyniki wskazują, że warto regularnie sięgać do pokładów kreatywności — przez taniec, malowanie czy gry komputerowe. To jeden z prostych sposobów wspierania zdrowia mózgu i naszego dobrostanu”.
Badacze uważają, że rezultaty mogą wpłynąć na programy zdrowia publicznego, sugerując włączenie działań twórczych do edukacji i terapii.
Wniosek na dziś? Twórz – dla zdrowia!
Tańcz, maluj, graj, komponuj, projektuj, pisz, buduj — cokolwiek wybierzesz, Twój mózg Ci za to podziękuje. Nawet kilka minut dziennie kreatywnej aktywności to inwestycja w „młodszy”, sprawniejszy i zdrowszy mózg.
