Przełom w medycynie: naukowcy odkryli nowy rodzaj antybiotyków
Po niemal trzech dekadach od wprowadzenia ostatniej nowej klasy antybiotyków na rynek, naukowcy z Uniwersytetu McMaster dokonali odkrycia, które może wkrótce zmienić oblicze walki z lekoopornymi bakteriami.
Zespół badawczy pod kierunkiem profesora Gerry’ego Wrighta zidentyfikował nową molekułę, nazwaną lariocydyną, która może skutecznie zwalczać nawet najbardziej oporne na leczenie bakterie. Wyniki tych badań opublikowano 26 marca 2025 roku w prestiżowym czasopiśmie „Nature”.
Odpowiedź na rosnący kryzys oporności antybiotykowej
Odkrycie lariocydyny ma kluczowe znaczenie w kontekście narastającego problemu oporności antybiotykowej. Bakterie, w miarę stosowania dotychczasowych leków, wykształcają mechanizmy obronne, które czynią je odpornymi na dotychczasowe terapie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznaje antybiotykooporność (AMR) za jedno z największych współczesnych zagrożeń zdrowia publicznego.
„Nasze stare leki przestają działać, bo bakterie coraz lepiej się przed nimi bronią” – tłumaczy profesor Wright, kierujący Instytutem Chorób Zakaźnych im. Michaela G. DeGroote’a przy Uniwersytecie McMaster. „Każdego roku około 4,5 miliona osób umiera z powodu infekcji opornych na antybiotyki, a sytuacja się pogarsza” – dodaje.
Lariocydyna: nowa molekuła o nowym mechanizmie działania
Lariocydyna to rodzaj peptydu laso, który działa w zupełnie inny sposób niż znane do tej pory antybiotyki. Zamiast atakować bakterie w tradycyjny sposób, lariocydyna wiąże się bezpośrednio z aparatem syntezy białek bakterii, uniemożliwiając im wzrost i przetrwanie.
„To całkowicie nowa molekuła i zupełnie nowy mechanizm działania” – mówi Wright. „To dla nas ogromny skok naprzód.”
Źródłem lariocydyny jest bakteria z rodzaju Paenibacillus, którą naukowcy wyizolowali z próbki gleby pobranej z jednego z podwórek w Hamilton. Zespół badawczy pozwolił bakteriom rosnąć w laboratorium przez około rok, co umożliwiło odkrycie nawet wolno rosnących gatunków, które w innych warunkach mogłyby zostać pominięte. Okazało się, że jeden z tych gatunków produkuje substancję o silnym działaniu przeciwbakteryjnym, skuteczną nawet wobec bakterii opornych na antybiotyki.
„Gdy zrozumieliśmy, jak ta molekuła zabija inne bakterie, był to dla nas przełomowy moment” – wspomina doktor Manoj Jangra, adiunkt w laboratorium Wrighta.
Pierwsze sukcesy i kolejne wyzwania
Lariocydyna ma szereg cech, które czynią ją obiecującym kandydatem na nowy lek. Nie jest toksyczna dla ludzkich komórek, nie poddaje się obecnym mechanizmom oporności, a w modelu zwierzęcym wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu infekcji.
Teraz zespół Wrighta koncentruje się na modyfikacji molekuły i opracowaniu metod jej masowej produkcji, co pozwoli na dalszy rozwój kliniczny. Wright podkreśla, że choć początkowe odkrycie było olśniewające, to właśnie teraz zaczyna się prawdziwa, ciężka praca.
„Musimy teraz rozłożyć tę molekułę na czynniki pierwsze i złożyć ją ponownie, aby stworzyć lepszego kandydata na lek” – wyjaśnia Wright.
Wysiłki zespołu mają na celu stworzenie antybiotyku, który pomoże w walce z narastającym kryzysem oporności bakteryjnej, otwierając nowy rozdział w historii medycyny.
