Kalifornia chce zakazać małżeństw dzieci. Senat jednogłośnie zagłosował 38:0

Kalifornia jest o krok od wprowadzenia zmiany, o którą organizacje zajmujące się prawami dzieci zabiegały od wielu lat. Stanowy Senat jednogłośnie, stosunkiem głosów 38:0, poparł projekt AB 1267 ustanawiający 18 lat jako bezwzględny minimalny wiek zawarcia małżeństwa. Jeśli projekt przejdzie ostatni etap w Zgromadzeniu Stanowym i zostanie podpisany przez gubernatora Gavina Newsoma, z kalifornijskiego prawa zniknie jeden z najbardziej zaskakujących wyjątków dotyczących osób niepełnoletnich.

Dziś Kalifornia jest jednym z zaledwie trzech stanów USA – obok Missisipi i Nowego Meksyku – które nie określają ustawowego minimalnego wieku małżeństwa. Nie oznacza to jednak, że dziecko może po prostu otrzymać akt małżeństwa na życzenie rodzica. Obowiązujące przepisy wymagają zgody rodzica lub opiekuna oraz zgody sądu, a procedura może obejmować osobne rozmowy z przyszłymi małżonkami i ocenę, czy wobec osoby niepełnoletniej nie jest stosowany przymus. AB 1267 ma pójść znacznie dalej: poniżej 18. roku życia małżeństwo nie byłoby już możliwe niezależnie od zgody rodziny czy sądu.

To jedna z tych zmian prawnych, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się oczywiste. W rzeczywistości podobne próby podejmowano w Kalifornii od lat, a wcześniejsze projekty kończyły się kompromisami lub nie docierały do końca procesu legislacyjnego. Tym razem poparcie w Senacie było jednomyślne.

Senat nie miał wątpliwości: 38 głosów za, ani jednego przeciw

Głosowanie odbyło się 19 sierpnia 2026 roku. Za przyjęciem AB 1267 opowiedziało się wszystkich 38 senatorów uczestniczących w głosowaniu. Nikt nie zagłosował przeciw, a dwóch senatorów nie wzięło udziału w głosowaniu.

Projekt wrócił następnie do Zgromadzenia Stanowego, ponieważ Senat wprowadził do niego poprawki. Według oficjalnego kalifornijskiego rejestru legislacyjnego 20 sierpnia skierowano go ponownie do komisji wymiaru sprawiedliwości, a 24 sierpnia zawieszono część proceduralnych wymogów związanych z dalszym procedowaniem. Na 25 sierpnia projekt nadal znajduje się więc w toku legislacyjnym – nie jest jeszcze obowiązującym prawem.

To ważne doprecyzowanie, ponieważ część nagłówków może sugerować, że Kalifornia już zakazała małżeństw osób niepełnoletnich. Tak się jeszcze nie stało.

Jeżeli Zgromadzenie zaakceptuje poprawki Senatu, dokument będzie mógł trafić na biurko gubernatora Gavina Newsoma.

Nowe prawo byłoby proste: małżeństwo dopiero od 18 lat

Treść obecnego projektu nie pozostawia wiele miejsca na wyjątki.

AB 1267 usuwa przepisy pozwalające osobie poniżej 18. roku życia uzyskać licencję małżeńską za zgodą rodzica lub opiekuna oraz sądu. Jednocześnie 18 lat miałoby stać się minimalnym wiekiem również dla zawarcia zarejestrowanego związku partnerskiego.

Jeżeli ustawa zacznie obowiązywać w proponowanym kształcie, wyjątku nie będzie ani dla osoby mającej 17 lat, ani dla nastolatki w ciąży, ani dla niepełnoletniego posiadającego zgodę rodziców.

Oficjalne podsumowanie projektu przygotowane przez biuro jego autorki sprowadza zmianę do jednego zdania: minimalny wiek małżeństwa ma wynosić 18 lat bez wyjątków.

Gail Pellerin, jedna z autorek rozwiązania, mówiła podczas prac w Senacie:

– Kalifornia musi chronić nasze dzieci i raz na zawsze zakończyć małżeństwa dzieci.

Obecne prawo przewiduje zabezpieczenia, ale nie określa minimalnego wieku

Obowiązujący w Kalifornii system został zaostrzony w 2018 roku.

Osoba niepełnoletnia chcąca zawrzeć małżeństwo musi uzyskać zgodę rodzica lub opiekuna oraz nakaz sądu. W większości przypadków służby rodzinne przeprowadzają osobne rozmowy z przyszłymi małżonkami, a sędzia ma obowiązek rozważyć, czy nie występuje przymus lub nadmierny wpływ na osobę niepełnoletnią. Istnieje również 30-dniowy okres oczekiwania, choć prawo przewiduje od niego wyjątki.

Zwolennicy AB 1267 argumentują jednak, że nawet najbardziej rozbudowana procedura sądowa nie rozwiązuje podstawowego problemu: osoba małoletnia pozostaje osobą o ograniczonych możliwościach prawnych, ekonomicznych i życiowych.

Przeciwnicy całkowitego zakazu przez lata wskazywali natomiast, że sztywny limit może odebrać niektórym nastolatkom możliwość podejmowania decyzji w szczególnych sytuacjach rodzinnych czy życiowych.

Właśnie ten spór był jednym z powodów, dla których Kalifornia długo nie zdecydowała się na ustanowienie granicy 18 lat.

Około 35 tys. małżeństw osób niepełnoletnich w Kalifornii

Dokładna skala zjawiska w Kalifornii jest trudna do określenia, ponieważ stan przez wiele lat nie prowadził pełnej i jednolitej statystyki wieku osób zawierających małżeństwa.

Organizacja Unchained At Last, zajmująca się przeciwdziałaniem przymusowym i dziecięcym małżeństwom, szacuje, że w latach 2000–2021 w Kalifornii zawarto około 34 875 małżeństw z udziałem osób niepełnoletnich. Jest to jednak wartość szacunkowa, a nie kompletny rejestr administracyjny.

W skali całych Stanów Zjednoczonych dane są znacznie szersze. Według analizy Unchained At Last w latach 2000–2021 zawarto około 314 tys. legalnych małżeństw z udziałem niepełnoletnich. Około 86 proc. osób niepełnoletnich stanowiły dziewczęta, a większość wychodziła za pełnoletnich mężczyzn.

Organizacja ustaliła również, że co najmniej 66 tys. takich małżeństw miało miejsce przy różnicy wieku, która poza małżeństwem mogłaby oznaczać naruszenie przepisów dotyczących kontaktów seksualnych z osobą niepełnoletnią.

Właśnie ten aspekt stał się jednym z najmocniejszych argumentów zwolenników reformy.

Courtney Stodden wie, co oznacza takie prawo

Jedną z najbardziej rozpoznawalnych osób wspierających zmianę jest Courtney Stodden.

W 2011 roku, mając 16 lat, Stodden zawarła małżeństwo z 51-letnim wówczas aktorem Dougiem Hutchisonem. Małżeństwo odbyło się legalnie za zgodą rodzica. Para później się rozstała, a rozwód został sfinalizowany w 2020 roku.

Po głosowaniu w kalifornijskim Senacie Stodden nie kryła emocji.

– Miałam 16 lat, on 51. Ludzie mogą nazywać to małżeństwem, ale ja nadal byłam dzieckiem.

Stodden od kilku lat publicznie opowiada o swoim doświadczeniu i współpracuje z Unchained At Last.

Po jednogłośnym głosowaniu Senatu określiła wydarzenie jako historyczne, ale jednocześnie przypomniała, że droga legislacyjna jeszcze się nie zakończyła.

Jej historia stała się jednym z przykładów przywoływanych w debacie o tym, czy zgoda rodzica i sędziego rzeczywiście wystarcza, aby zrównoważyć ogromną różnicę wieku i pozycji między małoletnim a dorosłym małżonkiem.

Głos osób, które same wyszły za mąż jako nastolatki

Jeszcze mocniej podczas prac legislacyjnych wybrzmiały historie osób, które nie są znane z pierwszych stron gazet.

Christina Sutton opowiadała senatorom, że miała 16 lat, gdy znalazła się w związku z prawie 22-letnim mężczyzną. Wkrótce potem doszło do małżeństwa, na które zgodzili się jej rodzice.

Podczas posiedzenia komisji wspominała nawet moment rozmowy z sędzią, który pytał ją, czy jest zmuszana do małżeństwa.

Jej przykład był ważny dla zwolenników AB 1267 właśnie dlatego, że pokazywał ograniczenia obecnych zabezpieczeń. Nastolatek może odpowiedzieć sędziemu, że nikt go nie zmusza, a jednocześnie znajdować się pod wpływem rodziny, starszego partnera albo sytuacji, z której nie potrafi samodzielnie się wydostać.

Autorzy projektu chcą więc przenieść ciężar odpowiedzialności z dziecka i oceniającego jego sytuację sądu na samą ustawę.

Do ukończenia 18 lat decyzja miałaby po prostu poczekać.

Nie wszyscy popierają całkowity zakaz

Debata wokół AB 1267 nie jest całkowicie jednostronna.

Jednym z głównych przeciwników pełnego zakazu pozostaje ACLU California Action. Organizacja argumentowała, że bezwzględne odebranie osobom niepełnoletnim możliwości zawarcia małżeństwa może ograniczać ich autonomię i nie uwzględniać wszystkich skomplikowanych sytuacji rodzinnych. Przeciwnicy proponowali, aby przed całkowitym zakazem zebrać więcej wiarygodnych danych dotyczących małżeństw niepełnoletnich w Kalifornii.

W poprzednich latach zastrzeżenia do podobnych projektów zgłaszały również Planned Parenthood Affiliates of California oraz National Center for Youth Law. Planned Parenthood nie sprzeciwia się jednak obecnie AB 1267, pozostawiając ACLU jako najważniejszego instytucjonalnego przeciwnika obecnej wersji projektu.

Zwolennicy odpowiadają, że 18 lat jest już granicą stosowaną w wielu innych dziedzinach prawa i że osoby znajdujące się w trudnych sytuacjach powinny otrzymywać pomoc społeczną, prawną i mieszkaniową, a nie możliwość wejścia w małżeństwo przed osiągnięciem pełnoletności.

Coraz więcej stanów wybiera granicę 18 lat

Kalifornia nie byłaby pierwszym stanem USA, który zdecydował się na pełny zakaz.

Według danych z sierpnia 2026 roku 17 stanów oraz Dystrykt Kolumbii ustanowiły już minimalny wiek małżeństwa na poziomie 18 lat bez wyjątków. W 33 stanach osoby niepełnoletnie nadal mogą zawrzeć małżeństwo w określonych okolicznościach.

Jeszcze kilka lat temu sytuacja wyglądała zupełnie inaczej.

Pierwszym stanem, który wprowadził pełny zakaz małżeństw poniżej 18. roku życia, było Delaware w 2018 roku. Od tego czasu lista szybko rosła. Dołączyły do niej m.in. New Jersey, Pensylwania, Minnesota, Nowy Jork, Massachusetts, Michigan, Vermont, Connecticut, Waszyngton, Wirginia, Oregon i w 2026 roku Oklahoma.

Jeżeli AB 1267 stanie się prawem, Kalifornia będzie kolejnym dużym stanem przyjmującym zasadę „18 lat bez wyjątków”.

Wcześniejsze próby kończyły się kompromisem

Zmiana może być szczególnie znacząca dlatego, że Kalifornia próbowała rozwiązać problem już wcześniej.

W 2017 roku pojawił się projekt podniesienia minimalnego wieku małżeńskiego. Po dyskusjach został jednak znacząco zmieniony i ostatecznie przyjęte w 2018 roku przepisy SB 273 skoncentrowały się na dodatkowych zabezpieczeniach proceduralnych.

Wprowadzono m.in. rozmowy z osobami niepełnoletnimi, ocenę ewentualnego przymusu i okres oczekiwania. Minimalnego wieku jednak nie ustanowiono.

Kolejne próby w latach 2023 i 2024 również nie doprowadziły do pełnego zakazu.

Dlatego wynik 38:0 z 19 sierpnia jest czymś więcej niż kolejnym głosowaniem nad ustawą. Pokazuje, jak bardzo zmieniła się polityczna ocena problemu.

W Senacie poparli projekt zarówno Demokraci, jak i Republikanie.

Od 2027 roku zasada może być jednoznaczna

Aktualna treść AB 1267 przewiduje, że zmiana dotyczyłaby małżeństw zawieranych po wejściu nowych przepisów w życie. Ustawa nie unieważnia automatycznie małżeństw osób niepełnoletnich zawartych zgodnie z wcześniejszym prawem. Projekt zachowuje odpowiednie przepisy pozwalające uwzględniać małżeństwa zawarte przed 1 stycznia 2027 roku.

To kolejny element pokazujący, że reforma jest skierowana przede wszystkim w przyszłość.

Nie chodzi o ponowne ocenianie tysięcy wcześniejszych związków, lecz o ustanowienie jasnej granicy dla kolejnych pokoleń.

Po latach debat pytanie w Kalifornii coraz mniej dotyczy więc tego, czy osoba niepełnoletnia powinna móc zawrzeć małżeństwo, a coraz bardziej tego, kiedy formalnie zakończy się proces legislacyjny.

Senat odpowiedział już jednomyślnie.

Teraz ruch należy do Zgromadzenia Stanowego. Jeśli zaakceptuje poprawki, ostatnia decyzja będzie należała do gubernatora.

Dopiero jego podpis sprawi, że jeden z największych stanów USA przejdzie od systemu, w którym nie istnieje ustawowa minimalna granica wieku, do jednej z najprostszych zasad, jakie można zapisać w prawie rodzinnym: na małżeństwo trzeba poczekać do pełnoletności.

Źródła

California Legislative Information – oficjalna, aktualna treść AB 1267 określająca minimalny wiek małżeństwa i związku partnerskiego na 18 lat:
AB 1267 – oficjalny tekst projektu ustawy

California Legislative Information – oficjalny wynik głosowania w Senacie z 19 sierpnia 2026 roku: 38 głosów za, 0 przeciw:
AB 1267 – oficjalne wyniki głosowań