Naukowcy przyhamowali rozwój czerniaka modyfikując komórki układu odpornościowego
Naukowcy spowolnili postęp czerniaka, modyfikując komórki układu immunologicznego. Głównym autorem publikacji zamieszczonej w „Nature” jest Polak – dr Marek Wagner, biotechnolog z Grupy Badawczej Odporności Wrodzonej w Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT.
System odpornościowy człowieka wciąż nie został szczegółowo zgłębiony przez specjalistów. Wiadomo natomiast, że pewne spośród jego komórek uczestniczą w ochronie organizmu przed niebezpiecznymi bakteriami i wirusami (tzw. odpowiedź immunologiczna typu 1), natomiast inne – w zabezpieczaniu przed pasożytami, m.in. tasiemcami i nicieniami (tzw. odpowiedź immunologiczna typu 2).
Przez dekady badacze sądzili, że reakcja immunologiczna typu 2 odpowiada za kształtowanie warunków sprzyjających rozrastaniu się guzów nowotworowych. Zjawisko to łączono z obecnością między innymi makrofagów biorących udział w tym typie odpowiedzi immunologicznej. W 2010 roku zidentyfikowano komórki ILC2, stanowiące jedne z kluczowych czynników inicjujących tę reakcję.
Korzystając z przeglądu publikacji naukowych z minionych lat, wspieranego konkluzjami własnych doświadczeń, polsko-japońska grupa badawcza zaproponowała tezę, iż znaczenie reakcji immunologicznej typu 2 w inicjowaniu nowotworu nie jest oczywiste.
„Przykładem może być aktywność przeciwnowotworowa komórek ILC2 w kontekście czerniaka, najbardziej złośliwej formy nowotworu skóry. Komórki ILC2 aktywują eozynofile do obrony przed pasożytniczymi robakami. Ten sam mechanizm, który ILC2 wykorzystują do walki z pasożytami wydaje się również odgrywać kluczową rolę w zwalczaniu komórek czerniaka” – napisali naukowcy.
Polsko-japoński zespół naukowców użył mysiego modelu czerniaka, aby zbadać rolę ILC2 w rozwoju nowotworu. W jednym z przeprowadzonych eksperymentów zastosowanie samych komórek nowotworowych łącznie z ILC2 skutkowało czterokrotnie wolniejszym wzrostem guza. W pewnych przypadkach rozrost czerniaka został powstrzymany.
„Odkryliśmy, że dzięki zastosowaniu odpowiednich technologii, takich jak na przykład adoptywny transfer komórek ILC2, w przyszłości można byłoby skutecznie ograniczyć rozwój guzów nowotworowych z udziałem tych komórek” – powiedział PAP Marek Wagner, biotechnolog z Grupy Badawczej Odporności Wrodzonej z Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT.
Według autorów, przeciwnowotworowa funkcja komórek systemu odpornościowego biorących udział w ochronie przed pasożytami nie powinna dziwić. Zakażenia pasożytnicze również w pewnym stopniu mogą sprzyjać powstawaniu zmian nowotworowych. Ich szkodliwe działanie ma charakter wieloczynnikowy i może obejmować na przykład mechaniczne naruszenie tkanek żywiciela, również spowodowane stałym przemieszczaniem się pasożytów w obrębie organizmu, oraz indukowanie przewlekłego zapalenia towarzyszącego temu procesowi. Przykładem jest schistosomoza (gorączka ślimacza), czyli infekcja pasożytnicza, powodowana konkretnie przez przywry rodzaju Schistosoma. Przewlekłe zainfekowanie Schistosoma haematobium podnosi zagrożenie wystąpienia raka płaskonabłonkowego pęcherza moczowego, natomiast gatunki wątrobowe Opisthorchis viverrini oraz Clonorchis sinensis wiążą się z rakiem dróg żółciowych. Wobec tego odpowiedź immunologiczna typu 2, która kształtowała się przez miliony lat w walce z pasożytami, mogła zostać w pełni skutecznie przystosowana do eliminacji komórek nowotworowych.
„Publikacja w +Nature+ ma ogromne znaczenie, ponieważ wskazuje na możliwość opracowania nowych terapii przeciwnowotworowych opartych na mechanizmach odpowiedzi immunologicznej typu 2, która dotychczas była uważana wyłącznie za czynnik nasilający rozwój choroby nowotworowej” – powiedział Wagner.
Zapadalność na czerniaka w Polsce w przeciągu minionych trzech dekad podskoczyła aż o 300 proc. Na bazie aktualnych analiz szacuje się, że do roku 2040 na całym globie odsetek zachorowań znacząco zwiększy się o 57 proc., a wskaźnik zgonów ściśle z tym schorzeniem o 68 proc.
