Noblista stara się o polskie obywatelstwo. „Chciałbym oddać im hołd”

Prof. Victor Ambros, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny z 2024 r., stara się o polskie obywatelstwo. Naukowiec podkreśla, że to dla niego sprawa osobista – jego ojciec był Polakiem i w czasie II wojny światowej został deportowany jako robotnik przymusowy do III Rzeszy. Ambros zaznacza też, że chce wykorzystać rozpoznawalność i możliwości, jakie daje Nagroda Nobla, by wspierać rozwój nauki w Polsce.

Do ważnego spotkania doszło w poniedziałek, 9 marca 2026 roku w Warszawie. Prof. Victor Ambros spotkał się z premierem Donaldem Tuskiem i oficjalnie zadeklarował chęć uzyskania polskiego obywatelstwa. Jak wyjaśnił, to nie tylko symboliczny gest związany z rodzinnymi korzeniami, ale również impuls do działań, które mogą wzmocnić pozycję Polski w świecie nauki.

Dla mnie byłby to sposób na uhonorowanie mojego ojca, mojej ciotki, ich rodziców, a także wszystkich tych ludzi, którzy walczyli i przetrwali, żebym mógł dziś istnieć. W ten sposób chciałbym oddać im hołd – powiedział prof. Ambros.

Polskie korzenie i historia, która wraca po latach

Prof. Ambros nie ukrywa, że jego decyzja ma wymiar sentymentalny. Ojciec naukowca – Polak – po wojennych doświadczeniach wyjechał do Stanów Zjednoczonych i tam założył rodzinę. Noblista zauważa, że w latach 50. XX wieku wielu imigrantów nie przekazywało dzieciom ojczystego języka, szczególnie gdy mieszkali daleko od większych skupisk rodaków. Tak było również w jego domu.

Moim jedynym łącznikiem z Polską był ojciec – to on pochodził z Polski. Trzeba jednak pamiętać o realiach tamtych czasów: byliśmy jedyną polską rodziną w okolicy, a ojciec uznał, że nie powinien mówić do nas po polsku – opowiada naukowiec.

Mimo braku codziennego kontaktu z językiem, Ambros podkreśla, że z czasem narodziła się w nim duża sympatia i podziw dla Polaków. Jak mówi, imponuje mu to, że naród potrafił przetrwać dramatyczne wydarzenia historii i presję, która miała go złamać.

Nobel za mikroRNA i wsparcie dla polskiej nauki

Victor Ambros jest amerykańskim biologiem molekularnym. W 2024 roku, wspólnie z Garym Ruvkunem, otrzymał Nagrodę Nobla za odkrycia dotyczące mikroRNA – mechanizmów regulujących aktywność genów. To badania, które stały się jednym z fundamentów współczesnej biologii molekularnej i otworzyły nowe perspektywy w diagnostyce oraz leczeniu wielu chorób.

Noblista zaznaczył podczas spotkania, że dzięki nagrodzie chce wesprzeć rozwój nauki w Polsce. W tle pojawia się też szersza idea: budowanie silniejszych mostów między polskimi ośrodkami badawczymi a światem nauki, w którym przełomowe odkrycia coraz częściej rodzą się na styku międzynarodowej współpracy.