Archidiecezja lubelska wprowadza diakonat stały. Żonaci mężczyźni będą mogli pełnić oficjalną posługę
W archidiecezji lubelskiej wprowadzono diakonat stały, czyli formę posługi, która pozwala żonatym mężczyznom zostać duchownymi (diakonami) i wykonywać część zadań duszpasterskich. Decyzję ogłosił abp Stanisław Budzik, a wraz z nią powołano również ośrodek formacji kandydatów.
To ważny krok, bo choć diakonat stały istniał w Kościele od starożytności, jego odnowienie i upowszechnienie w Kościele łacińskim jest owocem postanowień Soboru Watykańskiego II. W Polsce pierwsze święcenia diakonatu stałego odbyły się w 2008 roku – w diecezji toruńskiej.
Czym jest diakonat stały i dlaczego to „historyczny krok”?
Diakonat stały nie jest „pół-kapłaństwem” ani zastępstwem w miejsce księży. To sakramentalna posługa, która ma wspierać misję Kościoła w parafiach i wspólnotach, również tam, gdzie potrzeby duszpasterskie są duże.
Jak podkreśla ks. Adam Jaszcz:
„Diakonat stały ma za zadanie pełniejsze urzeczywistnianie misji Kościoła. To nie tylko formalność, lecz także sakramentalna posługa — wyjaśnia ks. Jaszcz w rozmowie z „Kurierem Lubelskim””
Kto może zostać diakonem stałym?
Kandydaci muszą spełnić określone warunki formacyjne i formalne. W praktyce chodzi m.in. o:
- ukończone studia teologiczne,
- przyjęty sakrament bierzmowania,
- spełnienie kryterium wieku,
- w przypadku mężczyzn żonatych: minimum 35 lat, a małżeństwo powinno trwać co najmniej 5 lat,
- wymagana jest też zgoda żony.
W archidiecezji lubelskiej formacja ma być prowadzona w powołanym do tego ośrodku.
Jakie obowiązki może pełnić diakon stały?
Diakon stały nie odprawia mszy świętej i nie spowiada, ale może wykonywać wiele innych zadań liturgicznych i duszpasterskich. Wśród nich są m.in.:
- udzielanie chrztu,
- rozdawanie Komunii Świętej,
- przewodniczenie pogrzebom (w zakresie przewidzianym dla diakona),
- prowadzenie nabożeństw i posług w parafiach – zarówno miejskich, jak i wiejskich – tam, gdzie obecność diakona jest potrzebna.
Diakon i praca zawodowa: posługa bez obowiązku utrzymywania przez diecezję
Ważną cechą diakonatu stałego jest to, że diakoni mogą normalnie pracować zawodowo, co daje im niezależność finansową i pozwala łączyć posługę z życiem rodzinnym.
„Choć diakoni mogą być angażowani do pracy w diecezji, nie muszą być przez nią utrzymywani” – podkreśla ks. Jaszcz w rozmowie z „Kurierem Lubelskim”.
Co w sytuacji, gdy diakon owdowieje?
Żonaty diakon stały, który straci żonę, nie może ponownie zawrzeć małżeństwa, chyba że uzyska specjalną zgodę biskupa. To zasada, która podkreśla trwały charakter przyjętej posługi.
Diakonat stały w Polsce: coraz więcej diakonów
Diakonat stały rozwija się w Polsce od kilkunastu lat. W oficjalnych opracowaniach kościelnych podaje się, że w 2023 roku było w Polsce 102 diakonów stałych. Jednocześnie w różnych podsumowaniach i materiałach informacyjnych pojawiają się dane o „ponad 100” lub ok. 120 diakonach (w zależności od sposobu liczenia i aktualizacji).
