Co potrafi świadomość. Niezwykłe eksperymenty naukowców

Czy świadomość może wpływać na rzeczywistość materialną? Czy myśli i emocje mają większą moc, niż zwykliśmy zakładać? Fragment książki „Wewnętrzna przemiana i potęga podświadomości. Kreuj rzeczywistość poprzez myśli, emocje, nawyki i wiarę w siebie” przybliża badania i koncepcje, które próbują odpowiedzieć na te pytania z perspektywy naukowej.

Od kilku dekad naukowcy i inżynierowie podejmują próby sprawdzenia, czy świadoma intencja może oddziaływać na świat fizyczny. Choć temat budzi kontrowersje, przeprowadzono szereg eksperymentów, które miały zweryfikować wpływ świadomości na rzeczywistość materialną.

Generator liczb losowych i siła intencji

Pod koniec lat 70. XX wieku profesor Robert Jahn z Princeton University przeprowadził badanie, które do dziś bywa przywoływane w dyskusjach o świadomości. Uczestnicy eksperymentu zostali ustawieni przy generatorze liczb losowych, który wytwarzał zera i jedynki – podobnie jak rzut monetą daje orła lub reszkę. W dłuższym czasie wyniki powinny rozkładać się mniej więcej po równo.

Zadanie uczestników polegało na tym, aby spróbowali wpłynąć samą intencją na częstotliwość pojawiania się wybranej liczby. Według opisu badań w wielu przypadkach udało się zaobserwować odchylenia od oczekiwanej normy – liczba, na której koncentrowali się badani, pojawiała się częściej. Innymi słowy, sama świadoma intencja miała wpływać na pracę urządzenia elektronicznego.

Zainspirowany tymi wynikami profesor Roger Nelson z Princeton połączył czterdzieści generatorów liczb losowych z różnych części świata ze swoim laboratorium. W normalnych warunkach wykresy z takich urządzeń tworzyłyby linię wskazującą równowagę między zerami i jedynkami. Tymczasem przed i po wielu dramatycznych wydarzeniach globalnych – m.in. pogrzebie księżnej Diany czy atakach z 11 września – rejestrowano znaczące odchylenia od tej normy.

Projekt, znany dziś jako Global Consciousness Project, analizuje dane z ponad siedemdziesięciu generatorów rozmieszczonych na całym świecie. Zainteresowani mogą znaleźć więcej informacji na stronie noosphere.princeton.edu.

Roślina i światło – eksperyment z lampą

W ramach badań prowadzonych przez Princeton Engineering Anomalies Research zbudowano ciemne pomieszczenie z lampą do uprawy roślin zamontowaną pod sufitem. Kierunek światła kontrolował generator liczb losowych, który rozdzielał je równomiernie na cztery ćwiartki pomieszczenia.

Gdy w jednym z narożników ustawiono roślinę, zaobserwowano, że światło zaczęło częściej kierować się właśnie w jej stronę. Adam Michael Curry, badacz zajmujący się świadomością, tak opisał ten wynik:

„To tak, jakby samo życie, nawet życie czy świadomość w czymś tak prostym jak roślina doniczkowa, kierowało prawdopodobieństwo w świecie fizycznym w stronę tego, czego potrzebuje, w stronę wzrostu i ewolucji”.

Woda, medytacja i zbiorowa świadomość

Japoński badacz Masaru Emoto prowadził eksperymenty nad wpływem ludzkich myśli i emocji na strukturę wody. Według jego obserwacji woda wystawiona na działanie pozytywnych, uporządkowanych myśli po zamrożeniu tworzyła harmonijne, złożone kryształy, natomiast woda poddana negatywnym, chaotycznym emocjom – kryształy zdeformowane i mniej wyraźne.

Inne badania dotyczyły grup medytujących. W niektórych eksperymentach wysyłano do wybranych miast osoby stanowiące około jeden procent populacji, które oddawały się intensywnej medytacji. W okresach ich obecności obserwowano spadek liczby przestępstw z użyciem przemocy, wizyt na oddziałach ratunkowych oraz innych negatywnych zjawisk społecznych – mimo że większość mieszkańców nie miała świadomości ich obecności.

Curry podsumowuje te obserwacje słowami:

„Świadomość raczej nie jest wytwarzana przez sam mózg. Mózg jest zaangażowany w jej działanie, ale dzieje się także coś znacznie głębszego. Świadomość może nie być umiejscowiona wyłącznie w ludzkim ciele — może być podstawową właściwością świata fizycznego, w którym żyjemy”.

Podobnie myślał fizyk David Bohm, który twierdził:

„W tym przepływie umysł i materia nie są odrębnymi substancjami. Stanowią raczej różne aspekty jednego, całościowego i niepodzielnego ruchu”.

Curry konkluduje krótko:

„Moc istnieje”.

Czym jest podświadomość?

Podświadomość opisuje się jako procesy umysłowe zachodzące bez świadomej intencji. To ona odpowiada za utrzymanie organizmu przy życiu – kontroluje oddychanie, krążenie, trawienie, odporność, regenerację i wiele innych funkcji. Przechowuje wspomnienia, doświadczenia i wiedzę, tworząc swoistą bibliotekę umysłu.

W książce rozróżnia się dwa poziomy działania umysłu:
– świadomość (umysł świadomy), która kieruje celowymi ruchami ciała i logicznym myśleniem,
– podświadomość (umysł podświadomy), odpowiedzialną za funkcje autonomiczne oraz myślenie intuicyjne i kreatywne.

Autorzy sugerują, że podświadomość pełni rolę bramy do uniwersalnej świadomości, przez którą myśli i przekonania oddziałują na rzeczywistość. Stąd pytania o intuicyjne przeczucia, „wyczuwanie czyjejś obecności” czy sytuacje, gdy dwie osoby myślą o tym samym w tym samym momencie.

Czym jest umysł?

Umysł bywa definiowany jako zdolność myślenia, rozumowania i zapamiętywania. Często porównuje się relację między ciałem a umysłem do relacji między urządzeniem a oprogramowaniem – sprzęt jest fizyczny, natomiast program, choć niewidzialny, nadaje mu sens i funkcję.

Umysł nie jest obiektem materialnym – nie można go zobaczyć ani dotknąć – a jednak każdy doświadcza jego istnienia poprzez samoświadomość. To on pozwala postrzegać, wyobrażać sobie, planować i kierować własnym postępowaniem.

Świadomość i podświadomość – dwa poziomy działania

Świadomy umysł, nazywany obiektywnym, operuje poprzez zmysły i pomaga poruszać się w świecie fizycznym. To on analizuje dane, podejmuje decyzje i reaguje na bodźce.

Podświadomy umysł, określany jako subiektywny, funkcjonuje intuicyjnie i stanowi centrum emocji oraz wspomnień. Według autorów działa najpełniej wtedy, gdy umysł świadomy jest wyciszony – na przykład podczas snu czy medytacji.

Oba poziomy współpracują ze sobą. Świadomy umysł formułuje zamiary i podejmuje decyzje, a podświadomy – jak sugeruje książka – pomaga w ich realizacji.