Panda wielka nie jest już gatunkiem zagrożonym

To jedna z najbardziej rozpoznawalnych ikon ochrony przyrody na świecie – i jednocześnie dowód na to, że długofalowe działania mogą przynieść realne efekty. Panda wielka została oficjalnie zdjęta z listy gatunków „zagrożonych wyginięciem” i przeniesiona do kategorii „narażony” na Czerwonej Liście International Union for Conservation of Nature (IUCN).

Decyzja ta jest efektem kilkudziesięciu lat intensywnej ochrony przyrody, prowadzonej głównie w Chinach. Eksperci podkreślają jednak jedno: zmiana statusu nie oznacza, że pandy są już całkowicie bezpieczne. Wciąż wymagają ochrony, a zagrożenia dla ich populacji nie zniknęły.

Historyczna decyzja IUCN. Co się właściwie zmieniło?

Przez dekady panda wielka figurowała na Czerwonej Liście IUCN jako gatunek zagrożony („Endangered”). Dzięki konsekwentnym działaniom ochronnym jej populacja zaczęła jednak stopniowo rosnąć. W rezultacie IUCN uznała, że spełnia ona obecnie kryteria kategorii „Vulnerable”, czyli „narażony”.

To symboliczny, ale bardzo ważny krok – pokazujący, że ochrona siedlisk, monitoring populacji i zmiany w polityce środowiskowej mogą przynieść wymierne efekty.

Ile pand żyje dziś na wolności?

Według danych, na których oparto decyzję IUCN, na wolności żyje obecnie około 1 864 pand wielkich. Choć liczba ta jest wyraźnie wyższa niż kilkadziesiąt lat temu, nadal pozostaje niewielka w skali globalnej.

Właśnie dlatego panda nie została uznana za gatunek bezpieczny. Status „narażony” oznacza, że populacja się odbudowuje, ale nadal jest wrażliwa na zmiany środowiskowe i działalność człowieka.

Ogromna rola Chin i organizacji ochrony przyrody

Znaczący wkład w poprawę sytuacji pand miały władze Chin, które zainwestowały w tworzenie rezerwatów przyrody, ochronę bambusowych lasów oraz ograniczenie ingerencji człowieka w kluczowe siedliska.

Swoją rolę odegrały także organizacje międzynarodowe, w tym World Wide Fund for Nature (WWF), która od lat wykorzystuje pandę jako swój symbol. Nie bez powodu – los tego gatunku stał się globalnym znakiem walki o zachowanie bioróżnorodności.

Dlaczego pandy znalazły się kiedyś na liście zagrożonych?

Główną przyczyną dramatycznego spadku liczebności pand była utrata siedlisk. Intensywny rozwój infrastruktury – budowa dróg, linii kolejowych i zapór – doprowadził do fragmentacji bambusowych lasów, od których pandy są całkowicie zależne.

Pandy potrzebują nawet kilkudziesięciu kilogramów bambusa dziennie, dlatego dostęp do rozległych i ciągłych obszarów leśnych jest dla nich kluczowy. Gdy siedliska zostały podzielone, populacje stały się izolowane, co utrudniało rozmnażanie i zwiększało ryzyko lokalnego wyginięcia.

Dodatkowym problemem było niegdyś kłusownictwo oraz przypadkowe wpadanie pand we wnyki zastawiane na inne zwierzęta. Choć dziś ten problem jest znacznie mniejszy, wciąż pozostaje elementem historii, która doprowadziła gatunek na skraj wyginięcia.

Panda nie jest już „zagrożona”, ale nadal wymaga ochrony

Eksperci są zgodni: to ogromny sukces, ale nie moment na spoczywanie na laurach. Pandy wciąż pozostają w grupie ryzyka, a ich przyszłość zależy od dalszych działań ochronnych.

Do największych wyzwań należą dalsze łączenie i odbudowa siedlisk, ograniczanie inwestycji niszczących bambusowe lasy oraz przygotowanie się na skutki zmian klimatu, które mogą znacząco zmienić zasięg występowania bambusa.

Symbol nadziei dla całej przyrody

Historia pandy wielkiej pokazuje, że ochrona przyrody ma sens. To jeden z nielicznych przykładów, gdy gatunek przesunął się w „górę” Czerwonej Listy IUCN – z kategorii zagrożonej do mniej alarmującej.

Panda pozostaje symbolem nadziei: dowodem na to, że przy odpowiednich decyzjach, długofalowym planowaniu i międzynarodowej współpracy nawet najbardziej zagrożone gatunki mogą dostać drugą szansę.