Pierwsza taka operacja w Polsce. Lekarze ze Szczecina wymienili zużytą protezę stawu skokowego

Lekarze ze Szpitala Wojewódzkiego w Szczecinie-Zdunowie przeprowadzili pierwszą w Polsce realloplastykę stawu skokowego. Podczas pionierskiej operacji zużytą endoprotezę zastąpiono nowym implantem, dając pacjentce szansę na zachowanie ruchomości stawu i powrót do większej samodzielności.

Pani Irena opuściła już szpital i rozpoczyna kolejny, równie ważny etap leczenia – rehabilitację. Choć na ocenę długoterminowych efektów trzeba będzie poczekać, zabieg może otworzyć nową drogę dla starannie zakwalifikowanych pacjentów, u których wcześniej wszczepiona proteza przestała prawidłowo funkcjonować.

Dziesięć lat odzyskanej sprawności

Historia pani Ireny zaczęła się wiele lat wcześniej. Przyczyną jej problemów nie był wypadek, lecz zaawansowana pierwotna choroba zwyrodnieniowa. Ból stawał się tak silny, że nawet krótki spacer stanowił poważne wyzwanie.

W 2016 roku pacjentka przeszła w szczecińskim szpitalu endoprotezoplastykę obu stawów skokowych. Operacje wykonał lek. Piotr Wieczorek, ortopeda specjalizujący się w chirurgii stopy i stawu skokowego. Leczenie przyniosło bardzo konkretną zmianę: przez kolejną dekadę pani Irena mogła chodzić, pracować i prowadzić samochód.

Z czasem implanty uległy jednak zużyciu, a ból powrócił. Pacjentka zaczęła korzystać z wózka, kul, a następnie balkonika. Po wcześniejszym leczeniu prawego stawu lekarze zaproponowali realloplastykę drugiego – według informacji Szpitala Wojewódzkiego w Szczecinie była to pierwsza taka operacja przeprowadzona w Polsce.

Czym jest realloplastyka stawu skokowego?

Realloplastyka to operacja rewizyjna wykonywana u osoby, która ma już sztuczny staw. Nie jest więc pierwszym wszczepieniem endoprotezy. Podczas zabiegu lekarze wymieniają zużyty lub niesprawny implant albo jego elementy, aby ponownie stworzyć warunki do prawidłowego funkcjonowania stawu.

W przypadku zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych jedną ze stosowanych metod leczenia jest artrodeza, czyli operacyjne usztywnienie stawu. Może ona ograniczyć dolegliwości, ale jednocześnie znosi ruch w operowanym miejscu. Realloplastyka ma inny cel: zachowanie możliwie dużej ruchomości dzięki wszczepieniu nowej protezy.

– To był pierwszy taki przypadek w Polsce. Jest to zupełnie nowa rzecz w naszym kraju, zupełnie nowa droga dla pacjentów, którzy wcześniej w przypadku jakichkolwiek powikłań musieliby wrócić do pomysłu usztywnienia stawu. Zabiegu, który jest bardzo obciążający, który powikłany jest też jakimś odsetkiem niepowodzeń. W tym momencie ci pacjenci mogą skorzystać z zabiegu, który pozwala na zachowanie protezy, a dokładniej wszczepienie nowej, która rozwiąże powstałe problemy.

W operacji uczestniczyli lekarze Piotr Wieczorek, Jakub Kostrzeba i Stanisław Noga ze szpitala w Zdunowie oraz Andrzej Komor ze Szpitala Carolina w Warszawie, członek Polskiego Towarzystwa Stopy i Stawu Skokowo-Goleniowego.

Realloplastyka nie będzie odpowiednia dla każdego chorego, a decyzja o jej wykonaniu wymaga indywidualnej oceny. Przegląd systematyczny obejmujący 34 publikacje wskazuje, że zarówno ponowna wymiana stawu, jak i jego usztywnienie mogą być stosowane po niepowodzeniu pierwotnej endoprotezoplastyki. Autorzy podkreślają jednak, że nadal brakuje rozległych danych z wieloletniej obserwacji, dlatego szczególne znaczenie mają właściwa kwalifikacja i doświadczenie zespołu.

Przed pacjentką długa droga, ale cel jest blisko

Po operacji pani Irena czuła się dobrze i mogła wrócić do domu. Teraz potrzebuje starannej kontroli gojenia rany oraz konsekwentnie prowadzonej rehabilitacji. Lekarze nie ukrywają, że odzyskiwanie sprawności będzie procesem, a ostateczny rezultat zabiegu będzie można ocenić dopiero po czasie.

Dla pacjentki najważniejsze nie są jednak medyczne statystyki, lecz możliwość powrotu do zwyczajnego życia.

– Żeby po prostu samodzielnie pójść sobie do sklepu, samodzielnie w domu porobić czy na przykład w ogrodzie, żeby nie potrzebować zawsze cudzej pomocy…

Pierwsza polska realloplastyka stawu skokowego jest sukcesem zespołu ze Szczecina, ale przede wszystkim daje nadzieję na kolejne lata samodzielności. To właśnie takie osiągnięcia najlepiej pokazują, że postęp w medycynie mierzy się nie tylko liczbą nowatorskich operacji, lecz także odzyskanymi spacerami, codziennymi obowiązkami i chwilami spędzonymi we własnym ogrodzie.

Źródła:
Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie
Przegląd systematyczny i metaanaliza w „Bone & Joint Open”
Menedżer Zdrowia – Termedia