Francja ogranicza ultra fast fashion. Pierwsza taka ustawa na świecie
Francja jako pierwszy kraj na świecie przyjęła przepisy wymierzone bezpośrednio w model ultra fast fashion, nazywany także modą ultraekspresową. Nowe prawo ma ograniczyć nadprodukcję odzieży, zwiększyć przejrzystość zakupów internetowych i wesprzeć naprawę, ponowne wykorzystanie oraz recykling tekstyliów.
Ustawa nr 2026-602 została ogłoszona 8 lipca 2026 roku, a dzień później opublikowano ją we francuskim dzienniku urzędowym. Jej celem nie jest objęcie restrykcjami całego rynku odzieżowego, lecz przede wszystkim firm, które wprowadzają ogromną liczbę nowych produktów i jednocześnie w niewielkim stopniu zachęcają do ich naprawy oraz dłuższego użytkowania.
Nowe przepisy dotyczą odzieży, obuwia, bielizny domowej i innych tekstyliów przeznaczonych do gospodarstw domowych. Sprzedaż rzeczy używanych została z nich wyłączona.
Więcej informacji przed zakupem
Jedną z najważniejszych zmian jest zwiększenie przejrzystości sprzedaży internetowej. Platformy oferujące produkty zaliczane do mody ultraekspresowej będą musiały publikować komunikaty zachęcające klientów do bardziej odpowiedzialnej konsumpcji, ponownego używania rzeczy, napraw, recyklingu i ograniczania niepotrzebnych zakupów.
Konsumenci mają być również informowani o wpływie produktu na środowisko, zdrowie i warunki społeczne, a także o śladzie środowiskowym wybranego sposobu dostawy.
Szczególnie praktycznym rozwiązaniem jest obowiązek podawania miejsca produkcji. Informacja ta ma być widoczna na stronie produktu obok ceny i przedstawiona czcionką tej samej wielkości. Dzięki temu klient nie będzie musiał przeszukiwać regulaminów ani ukrytych zakładek, aby dowiedzieć się, gdzie powstało ubranie.
Dokładne progi pozwalające uznać daną markę lub platformę za przedstawiciela ultra fast fashion zostaną określone w przepisach wykonawczych.
Większa odpowiedzialność producentów
Od 1 września 2026 roku firmy stosujące model mody ultraekspresowej obejmuje zmodyfikowany system opłat ekologicznych. Wysokość dodatkowej składki ma zależeć między innymi od rozbudowania oferty, częstotliwości pojawiania się nowych produktów oraz tego, czy producent ułatwia ich naprawę.
W 2026 roku przewidziane prawem stawki mieszczą się w przedziale od 25 centów do 12 euro za produkt. Mają stopniowo rosnąć, a od 2030 roku wynosić od 2 do 20 euro. Wysokość opłaty nie powinna przekraczać 50 procent ceny sprzedaży produktu bez podatku.
Część zebranych środków zostanie przeznaczona na rozwój francuskiej infrastruktury służącej zbiórce, sortowaniu, naprawie, ponownemu wykorzystaniu i recyklingowi tekstyliów. To ważna zmiana: pieniądze pochodzące od firm wprowadzających na rynek największą liczbę krótkotrwałych produktów mają pomóc w finansowaniu bardziej zrównoważonego obiegu odzieży.
Producenci zaliczeni do sektora ultra fast fashion stracą również możliwość korzystania z ulgi podatkowej przysługującej dotychczas za przekazywanie niesprzedanych produktów organizacjom społecznym. Rozwiązanie ma ograniczać sytuacje, w których nadprodukcja pośrednio przynosiła przedsiębiorstwom korzyści podatkowe.
Zakaz reklamowania mody ultraekspresowej
Kolejny etap reformy rozpocznie się 1 stycznia 2027 roku. Od tego dnia we Francji zabroniona będzie bezpośrednia i pośrednia reklama produktów oraz marek zakwalifikowanych jako ultra fast fashion.
Zakaz obejmie również influencerów – niezależnie od tego, czy za promocję otrzymują wynagrodzenie, darmowy produkt, możliwość jego wypożyczenia czy inne korzyści. Za naruszenie przepisów będzie grozić kara administracyjna do 100 tys. euro. W działaniach promocyjnych takich produktów nie będzie można także wykorzystywać słowa „gratis”.
Francuska ustawa pokazuje, że odpowiedzialność za wpływ przemysłu odzieżowego nie musi spoczywać wyłącznie na konsumentach. Nowe regulacje mają zmienić bodźce ekonomiczne po stronie producentów i platform, a jednocześnie ułatwić klientom podejmowanie bardziej świadomych decyzji.
To pierwszy tak zdecydowany krok przeciwko modzie projektowanej na kilka użyć. Jeżeli francuskie rozwiązania okażą się skuteczne, mogą stać się inspiracją dla kolejnych państw i przyspieszyć rozwój rynku, na którym trwałość, naprawa i ponowne wykorzystanie ubrań będą równie ważne jak ich cena.
