Dania znosi VAT na książki, by zachęcić obywateli do czytania

Rząd Danii zapowiedział zniesienie podatku VAT na książki. To działanie ma na celu walkę z narastającym problemem spadku czytelnictwa w kraju.

Najwyższy podatek na książki na świecie

Dotychczas stawka VAT na książki w Danii wynosiła aż 25% – była to najwyższa tego typu opłata na świecie. Zdaniem duńskich władz miało to bezpośredni wpływ na rozwój tzw. „kryzysu czytelniczego”.

Minister kultury Jakob Engel-Schmidt ogłosił, że rząd przedstawi w projekcie budżetu propozycję zniesienia tego podatku. Koszt tej decyzji szacowany jest na 330 mln koron rocznie (ok. 38 mln funtów).

– To coś, nad czym pracowałem od dawna, bo uważam, że musimy zrobić wszystko, aby zakończyć kryzys czytelniczy, który niestety nasila się w ostatnich latach – powiedział Engel-Schmidt w rozmowie z agencją Ritzau. – Jestem niezwykle dumny. Nie codziennie udaje się przekonać kolegów, by tak duże środki przeznaczyć na wspieranie kultury i czytelnictwa Duńczyków.

Jak wygląda sytuacja w innych krajach nordyckich?

Choć w krajach nordyckich standardowa stawka VAT również wynosi 25%, to nie obejmuje ona książek. W Finlandii wynosi on 14%, w Szwecji 6%, a w Norwegii – 0%.

Szwecja już w 2001 roku obniżyła podatek na książki, co doprowadziło do wzrostu ich sprzedaży. Analizy wykazały jednak, że książki częściej kupowali dotychczasowi czytelnicy, a nie nowe grupy odbiorców.

Nie tylko niższe ceny – także więcej literatury w szkołach

Minister kultury podkreślił, że zniesienie podatku to tylko jeden element szerszej strategii. – Chodzi też o to, aby literatura trafiała do ludzi – powiedział. Dlatego rząd już wcześniej przeznaczył dodatkowe fundusze na współpracę bibliotek publicznych ze szkołami, by dzieci miały większy dostęp do wartościowych książek.

Czy zniesienie podatku obniży ceny książek?

Według danych urzędu statystycznego w 2023 roku w Danii sprzedano 8,3 mln książek – zarówno w księgarniach, jak i online. Najczęściej kupowane były książki dla najmłodszych (obrazkowe i aktywizujące), a następnie kryminały i thrillery.

Engel-Schmidt zaznaczył jednak, że będzie monitorować wpływ reformy na ceny. – Jeśli okaże się, że zniesienie VAT-u sprawi jedynie, iż wydawcy zwiększą swoje zyski, a ceny książek nie spadną, będziemy musieli rozważyć, czy była to właściwa decyzja – podkreślił.