Posadzili las wielkości państwa. Chiny zrewolucjonizowały obieg wodny
W ciągu ostatnich dekad Chiny przeprowadziły jeden z największych programów zalesiania na świecie. Najnowsze badania pokazują, że te działania nie tylko zahamowały pustynnienie, lecz także radykalnie zmieniły obieg wody w kraju. Efekty są widoczne zarówno w regionach dotkniętych suszą, jak i na Wyżynie Tybetańskiej, gdzie wzrosła dostępność wody.
Las wielkości Algierii zmienia klimat Chin
Od 1978 roku Państwo Środka realizuje monumentalny projekt Wielkiego Zielonego Muru — pasów zalesień tworzonych na północnych, suchych obszarach kraju. Działania te miały przede wszystkim zatrzymać ekspansję pustyń. Efekty są imponujące: powierzchnia lasów wzrosła z około 10% do ponad 25%, co odpowiada wielkości Algierii.
Chiński rząd, uznając pozytywne skutki przedsięwzięcia, deklaruje dalsze zalesianie, aby utrzymać korzyści ekologiczne i spowolnić degradację gleb.
Susza i zmiany roślinności wpływają na wodę
Badania opublikowane w czasopiśmie Earth’s Future pokazują, że postępujące zmiany pokrywy roślinnej w latach 2001–2020 zmniejszyły ilość dostępnej wody w suchych regionach wschodnich i północno-zachodnich, które razem stanowią 74% Chin. Jednocześnie na Wyżynie Tybetańskiej zasoby wodne wzrosły.
Naukowcy wyjaśniają, że jest to skutek redystrybucji wody wywołanej zmianami w pokrywie terenu.
„Odkryliśmy, że zmiany pokrycia terenu powodują redystrybucję wody” – powiedział współautor badania Arie Staal w rozmowie z Live Science.
„W ciągu ostatnich dekad Chiny przeprowadziły masowe zazielenienie lądu. Aktywnie przywróciły kwitnące ekosystemy, szczególnie na Wyżynie Lessowej. To również reaktywowało obieg wody” – dodał.
Według autorów badań masowe zalesianie zwiększyło transpirację, czyli oddawanie wody przez rośliny do atmosfery, a to z kolei wpłynęło na wzrost opadów w niektórych regionach.
Wielki Zielony Mur powstaje od prawie 50 lat
Projekt rozpoczęto niemal pół wieku temu i do dziś uważany jest za największą inicjatywę zalesieniową w historii. Na terenach półpustynnych posadzono miliardy drzew, przywracając roślinność tam, gdzie wcześniej dominował piasek.
W ubiegłym roku chińskie władze ogłosiły, że największa pustynia kraju została praktycznie „otoczona” roślinnością. Mimo sukcesów prace będą kontynuowane, aby powstrzymać dalsze pustynnienie.
Zielona rewolucja wodna – korzyści i wyzwania
Badacze podkreślają, że intensywne zalesianie wpłynęło nie tylko na zwiększenie opadów, lecz także na wzrost parowania. Analiza danych dotyczących parowania, opadów i zmian użytkowania ziemi pokazała, że parowanie wzrosło bardziej niż opady, co oznacza przeniesienie części wody do atmosfery.
To stawia przed Chinami nowe wyzwania. W niektórych regionach – zwłaszcza we wschodniej części kraju – dostępność wody spadła, mimo ogólnego wzrostu opadów w innych obszarach.
Utrzymanie równowagi wodnej będzie wymagało ciągłego monitorowania i dostosowywania polityki zarządzania wodą.
Lekcja dla świata
Wnioski płynące z Chin mogą być niezwykle cenne dla państw planujących podobne projekty. Zalesianie potrafi zmienić lokalny i regionalny klimat, ale skutki te nie są jednolite. Naukowcy podkreślają, że każda inicjatywa powinna uwzględniać różnice geograficzne i hydrologiczne danego regionu.
Zalesienie może poprawić jakość gleb, zwiększyć wilgotność i ograniczyć pustynnienie, ale jednocześnie może zmienić dystrybucję zasobów wodnych, co musi być brane pod uwagę w długofalowej polityce klimatycznej.
