Warzywa i owoce rosną między blokami. Nowy zielony zakątek w Łodzi

Zielony Zakątek Sąsiedzki na Retkini to wspólna przestrzeń ogrodnicza utworzona pomiędzy blokami. Mieszkańcy mogą sadzić w niej warzywa, owoce, kwiaty, krzewy oraz niewielkie drzewa owocowe. Na ogrodzonym terenie przygotowano drewniane grządki, kompostownik i system wykorzystujący zebraną deszczówkę. Jest również miejsce do odpoczynku, rozmowy i sąsiedzkiej integracji.

Nowy ogród powstał na łódzkiej Retkini z inicjatywy Spółdzielni Mieszkaniowej „Retkinia-Południe”. Oficjalna nazwa projektu brzmi „Zielony Zakątek Sąsiedzki – Ogród Społeczny przy Placu Zabaw”. Przedsięwzięcie znalazło się wśród inicjatyw wybranych w 2025 roku w programie „Wspólnie dla Regionu” Fundacji Veolia Polska.

To niewielka przestrzeń, ale jej przeznaczenie wykracza daleko poza uprawę roślin. Ogród ma służyć mieszkańcom w różnym wieku – zarówno osobom, które chcą samodzielnie pielęgnować grządki, jak i tym, które po prostu potrzebują spokojnego miejsca w pobliżu domu.

Każdy może zasadzić coś własnego

Najważniejszą częścią Zielonego Zakątka Sąsiedzkiego są podwyższone, drewniane grządki. Mieszkańcy mogą uprawiać w nich między innymi pomidory, zioła, sałatę, truskawki, kwiaty i inne wybrane rośliny. Na terenie przewidziano również miejsce na krzewy i drzewa owocowe.

Takie rozwiązanie daje możliwość założenia niewielkiej uprawy także osobom, które mieszkają w bloku i nie mają własnego ogródka ani działki. Nie trzeba wyjeżdżać poza miasto, aby obserwować rozwój roślin, zebrać samodzielnie wyhodowane zioła czy pokazać dzieciom, skąd biorą się owoce i warzywa.

Grządki mogą być pielęgnowane wspólnie. Jedna osoba może zająć się sadzeniem, inna podlewaniem, a kolejna zbiorem lub usuwaniem chwastów. W ten sposób zwykła praca ogrodnicza staje się pretekstem do poznania sąsiadów, wymiany doświadczeń i wspólnego dbania o najbliższe otoczenie.

Ogród może mieć również wartość edukacyjną. Dzieci mieszkające na osiedlu zyskują możliwość bezpośredniego obserwowania wzrostu roślin, owadów zapylających oraz zmian zachodzących w przyrodzie wraz z kolejnymi porami roku.

Deszczówka, kompostownik i miejsce dla zwierząt

W Zielonym Zakątku zastosowano rozwiązania pozwalające ograniczać zużycie zasobów. Do podlewania roślin może być wykorzystywana zgromadzona woda deszczowa. Na terenie znajduje się również kompostownik, do którego mogą trafiać odpowiednie resztki roślinne. Po rozłożeniu powstanie z nich naturalny materiał poprawiający jakość gleby.

Projekt uwzględnia także potrzeby zwierząt żyjących w mieście. Przygotowano karmniki dla ptaków oraz elementy przeznaczone dla owadów. Dostępna jest również woda, z której w ciepłe dni mogą korzystać ludzie i towarzyszące im zwierzęta.

Takie wyposażenie sprawia, że niewielki teren pomiędzy blokami może pełnić kilka funkcji jednocześnie. Jest miejscem uprawy roślin, wypoczynku mieszkańców, gromadzenia deszczówki, zagospodarowywania części odpadów organicznych i wspierania miejskiej przyrody.

Nie tylko ogród, ale również miejsce spotkań

W przestrzeni ustawiono stół i ławki, na których można odpocząć, porozmawiać lub spotkać się z sąsiadami. Jest także leżak oraz wyposażenie umożliwiające grę w badmintona. Zielony Zakątek nie ma więc służyć wyłącznie osobom zajmującym się ogrodnictwem. Może być również miejscem spędzania wolnego czasu blisko domu.

Na dużych osiedlach przestrzeń pomiędzy budynkami często ogranicza się do trawników, parkingów, chodników i placów zabaw. Ogród społeczny wprowadza dodatkową funkcję: daje mieszkańcom możliwość rzeczywistego wpływania na wygląd najbliższego otoczenia.

Rośliny nie są tutaj wyłącznie dekoracją wybraną i posadzoną przez administrację. Mieszkańcy mogą samodzielnie decydować, co znajdzie się w grządkach, uczestniczyć w pielęgnacji i obserwować efekty swojej pracy. Dzięki temu przestrzeń staje się wspólnym miejscem, a nie tylko terenem położonym pomiędzy budynkami.

Projekt został wskazany przez Fundację Veolia Polska jako jeden z przykładów inicjatyw realizowanych w ramach programu „Wspólnie dla Regionu”. Program wspiera lokalne przedsięwzięcia związane między innymi z oszczędzaniem wody i energii, gospodarką obiegu zamkniętego, edukacją ekologiczną oraz zaangażowaniem mieszkańców.

Zielony Zakątek Sąsiedzki pokazuje, że poprawa przestrzeni osiedlowej nie zawsze wymaga wielkiej inwestycji. Czasami wystarczą grządki, kilka miejsc do siedzenia, zebrana deszczówka i grupa mieszkańców gotowych wspólnie zająć się roślinami. Podobne ogrody mogłyby powstawać także na innych osiedlach, szczególnie tam, gdzie pomiędzy blokami znajdują się niewykorzystane tereny zielone.