Ukraina wyemituje monetę z Janem Pawłem II. Ma przypominać o pojednaniu i wspólnej przyszłości

Jan Paweł II zostanie uhonorowany przez Narodowy Bank Ukrainy specjalną monetą okolicznościową. Emisja zaplanowana na 2026 rok ma upamiętnić 25. rocznicę historycznej pielgrzymki polskiego papieża do Ukrainy. Nie będzie to jednak wyłącznie numizmatyczne wspomnienie jego wizyty. Ukraiński bank centralny chce, aby moneta symbolizowała wolność, godność, pojednanie oraz europejską przyszłość Ukrainy.

Decyzję ogłoszono 7 sierpnia. Koncepcję emisji przedstawili prezes Narodowego Banku Ukrainy Andrij Pysznyj oraz ambasador Ukrainy przy Stolicy Apostolskiej Andrij Jurasz. Prace nad projektem dopiero się rozpoczynają, dlatego na szczegóły dotyczące nominału, nakładu czy wyglądu monety trzeba jeszcze poczekać. Wiadomo natomiast, że ma ona zostać wprowadzona do obiegu przed końcem 2026 roku.

Ukraina przypomina wizytę Jana Pawła II sprzed 25 lat

Pielgrzymka Jana Pawła II do Ukrainy odbyła się w dniach 23–27 czerwca 2001 roku. Papież odwiedził wówczas Kijów i Lwów. Było to wydarzenie o ogromnym znaczeniu religijnym, ale również społecznym i symbolicznym dla kraju, który zaledwie dekadę wcześniej odzyskał niepodległość.

Już podczas pierwszego wystąpienia w Kijowie Jan Paweł II przedstawił się jako przyjaciel narodu ukraińskiego. Zwracał uwagę na szczególne położenie Ukrainy pomiędzy Wschodem a Zachodem i mówił o jej miejscu w Europie.

– Ukraina ma wyraźne europejskie powołanie.

Te słowa po ćwierćwieczu nabierają dla Ukraińców szczególnego znaczenia. Prezes NBU Andrij Pysznyj zwrócił uwagę, że papież już wtedy patrzył na Ukrainę nie jak na kraj znajdujący się pomiędzy rywalizującymi ze sobą światami, lecz jak na europejski naród posiadający własną kulturę, historię i prawo do samodzielnego określania swojej przyszłości.

To właśnie dlatego nowa moneta ma odnosić się nie tylko do postaci Jana Pawła II, ale również do wartości, o których mówił podczas swojej pielgrzymki.

Ważne przesłanie o przebaczeniu między Polakami i Ukraińcami

Istotnym elementem symboliki przyszłej monety będzie również pojednanie polsko-ukraińskie. Narodowy Bank Ukrainy przypomniał przesłanie Jana Pawła II z 2003 roku, dotyczące trudnych wydarzeń we wspólnej historii obu narodów.

Papież zachęcał Polaków i Ukraińców, aby nie pozostawali więźniami bolesnej pamięci. Wzywał do uznania błędów przeszłości, przebaczania doznanych krzywd oraz proszenia o przebaczenie za własne winy. Jego przesłanie nie oznaczało zapominania historii, lecz uczciwe zmierzenie się z nią w taki sposób, aby kolejne pokolenia nie musiały dziedziczyć wzajemnej wrogości.

W ocenie ukraińskiego banku centralnego słowa wypowiedziane ponad dwie dekady temu pozostają wyjątkowo aktualne. Przyszła moneta ma więc symbolizować możliwość budowania wspólnej przyszłości nawet przez narody, których historię tworzyły również dramatyczne i bolesne wydarzenia.

Andrij Pysznyj określił Jana Pawła II jako jednego z wielkich moralnych liderów polsko-ukraińskiego pojednania i przyjaźni. Podkreślił przy tym, że papież nie proponował wymazania trudnej przeszłości, lecz uczciwe spojrzenie na nią i wyciągnięcie wniosków pozwalających budować przyszłość.

Moneta ma być czymś więcej niż pamiątką

Narodowy Bank Ukrainy wskazuje cztery najważniejsze wartości, które ma reprezentować przygotowywana emisja: wolność, pojednanie, odpowiedzialność za pamięć historyczną oraz europejską jedność.

Właśnie to odróżnia planowaną monetę od zwykłego jubileuszowego numizmatu. Ma ona przypominać o konkretnym człowieku i wydarzeniu sprzed 25 lat, ale jednocześnie odnosić je do współczesności.

Ambasador Ukrainy przy Stolicy Apostolskiej Andrij Jurasz podkreślił, że decyzja jest wyrazem szczególnego stosunku do postaci Jana Pawła II oraz jego intelektualnego i duchowego dziedzictwa. Według ukraińskiego dyplomaty przesłanie polskiego papieża nadal pozostaje ważnym punktem odniesienia także dla Ukrainy.

Szczegółowy projekt monety nie został jeszcze zaprezentowany. Nie wiadomo również, jaki będzie jej nominał, z jakiego materiału zostanie wykonana ani ile egzemplarzy trafi do kolekcjonerów. NBU zapowiedział, że wszystkie te informacje zostaną przedstawione na późniejszym etapie przygotowań.

Polska i Ukraina mają już wspólne monety

Nowa emisja będzie także kolejnym rozdziałem numizmatycznej współpracy Polski i Ukrainy. W 2023 roku Narodowy Bank Polski i Narodowy Bank Ukrainy przygotowały wspólnie wyjątkowy zestaw srebrnych monet zatytułowany „Przyjaźń i braterstwo to największe bogactwo”.

Zestaw składał się z polskiej monety o nominale 10 zł oraz ukraińskiej o wartości 10 hrywien. Po połączeniu obie tworzyły symboliczną kompozycję przypominającą serce. Monety wykonano ze srebra próby Ag 999, a ich łączny nakład ograniczono do 10 tys. zestawów – połowę przeznaczono dla Polski, a połowę dla Ukrainy.

Emisja z 2023 roku upamiętniała solidarność pomiędzy oboma państwami i pomoc udzielaną Ukrainie po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej agresji. Narodowy Bank Ukrainy podkreśla, że moneta z Janem Pawłem II będzie kontynuowała ten temat, ale jednocześnie sięgnie znacznie głębiej – do historycznych fundamentów pojednania i współpracy pomiędzy Polakami i Ukraińcami.

Symbol, który ma łączyć

Wybór Jana Pawła II na bohatera ukraińskiej monety jest więc czymś więcej niż uhonorowaniem jednego z najbardziej znanych Polaków XX wieku. Bank centralny Ukrainy chce przypomnieć postać, która mówiła o wolności tego kraju, jego europejskim miejscu oraz możliwości przezwyciężenia trudnego dziedzictwa historii na długo przed wydarzeniami, które ukształtowały dzisiejszą Ukrainę.

Prace nad monetą będą teraz prowadzone przez artystów, rzeźbiarzy oraz specjalistów ukraińskiej wytwórni banknotów i mennicy. Jej ostateczny wygląd pozostaje więc niespodzianką.