Starochiński lek chroni nerki przed cukrzycą
Dawna chińska receptura może nie tylko spowalniać pogarszanie się pracy nerek, ale również realnie poprawiać ich funkcjonowanie. O rezultatach badań nad tym preparatem poinformowało czasopismo „Precision Clinical Medicine”.
Cukrzycowa choroba nerek, znana także jako nefropatia cukrzycowa, jest obecnie jedną z głównych i coraz częściej diagnozowanych przyczyn niewydolności nerek na świecie. Jej charakterystycznymi objawami są obecność białka w moczu oraz stopniowy spadek zdolności nerek do prawidłowego filtrowania krwi.
Stosowane obecnie terapie pierwszego wyboru, takie jak inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) oraz blokery receptora angiotensynowego (ABR), zwykle jedynie spowalniają postęp choroby. Trwała poprawa czynności nerek zdarza się rzadko, a działania niepożądane często ograniczają możliwość długotrwałego stosowania tych leków. Coraz więcej badań wskazuje jednak, że kluczową rolę w rozwoju włóknienia nerek i utracie ich funkcji u chorych na cukrzycę odgrywa przewlekły stan zapalny. To sprawia, że rośnie zapotrzebowanie na alternatywne lub uzupełniające metody leczenia, które mogłyby chronić nerki poprzez wpływ na procesy zapalne.
W nowym, randomizowanym badaniu klinicznym naukowcy sprawdzili, czy tradycyjny wieloziołowy preparat może przynosić porównywalne lub nawet lepsze efekty niż standardowa farmakoterapia. Badanie przeprowadzili badacze z Guang’anmen Hospital of the China Academy of Chinese Medical Sciences we współpracy z licznymi chińskimi szpitalami zajmującymi się medycyną tradycyjną. Zastosowana mieszanka, znana jako Shenzhuo Formula, zawiera m.in. traganek błoniasty (Astragalus mongholicus, po chińsku Huangqi), szałwię czerwoną (Salvia miltiorrhiza, Danshen), rzewień lekarski (Rheum officinale, Dahuang) oraz suszone pijawki (Shuizhi).
W trwającym cztery tygodnie badaniu uczestniczyło 120 pacjentów. Leczenie ziołowe porównano z terapią opartą na blokerze receptora angiotensyny – irbesartanie. Oceniano skuteczność w zakresie ochrony nerek, bezpieczeństwo stosowania oraz wpływ na objawy kliniczne. Równolegle przeprowadzono badania mechanistyczne, wykorzystując proteomikę, transkryptomikę pojedynczych komórek oraz modele zwierzęce, aby zidentyfikować zapalne szlaki odpowiedzialne za obserwowane efekty.
Wyniki pokazały, że choć oba sposoby leczenia w podobnym stopniu zmniejszały ilość białka w moczu, to preparat ziołowy wyraźnie poprawiał kluczowe parametry funkcji nerek, takie jak szacowany wskaźnik filtracji kłębuszkowej oraz poziom kreatyniny w surowicy. Analizy biologiczne ujawniły ponadto, że terapia ta wpływa na modulację szlaków zapalnych związanych z uszkodzeniem nerek.
Profilowanie proteomiczne zapalenia metodą Olink wykazało znaczący spadek stężenia krążących mediatorów zapalnych, w szczególności CX3CL1 i MCP-1. Z kolei sekwencjonowanie RNA pojedynczego jądra w nerkach myszy z cukrzycą pokazało, że cząsteczki te są głównie wytwarzane przez komórki śródbłonka, mezangialne i cewkowe – kluczowe dla rozwoju zapalenia i włóknienia nerek. Leczenie ograniczało ich ekspresję w określonych populacjach komórek, co wskazuje na przeciwzapalne działanie zależne od typu komórki.
Uzyskane dane sugerują, że celowanie terapii w procesy zapalne może stanowić skuteczną strategię wspierającą zachowanie funkcji nerek w cukrzycowej chorobie nerek.
Potwierdziły to również eksperymenty na zwierzętach. U myszy otrzymujących terapię ziołową zaobserwowano poprawę biochemicznych markerów pracy nerek oraz mniejsze uszkodzenia strukturalne, w tym ograniczenie włóknienia i rozrostu mezangium. Łączne wyniki badań klinicznych i przedklinicznych wskazują, że omawiana terapia chroni nerki przede wszystkim poprzez hamowanie uszkodzeń wywołanych stanem zapalnym, a nie jedynie dzięki regulacji hemodynamiki.
Jak podkreślają autorzy, najbardziej uderzającym elementem badania jest faktyczna poprawa, a nie tylko stabilizacja funkcji nerek. Jeśli rezultaty te zostaną potwierdzone w dłuższych i zakrojonych na większą skalę badaniach, mogą one znacząco poszerzyć możliwości leczenia pacjentów z cukrzycową chorobą nerek, zwłaszcza tych, którzy źle tolerują standardowe leki lub pozostają w grupie wysokiego ryzyka resztkowego.
Źródło: pmc.ncbi.nlm.nih.gov, doi.org/10.1093/pcmedi/pbaf031
