Jedzenie jaj pięć razy w tygodniu obniża ryzyko choroby Alzheimera. Badanie objęło blisko 40 tys. dorosłych

Jajka przez lata miały zmienną reputację. Raz chwalono je jako źródło wartościowego białka, innym razem obawiano się ich ze względu na cholesterol. Najnowsze badanie naukowców z Loma Linda University Health pokazuje jednak, że w diecie osób starszych mogą mieć jeszcze jedno ciekawe znaczenie: ich regularne spożywanie powiązano z niższym ryzykiem choroby Alzheimera.

Badacze przeanalizowali dane blisko 40 tysięcy dorosłych w wieku co najmniej 65 lat. Uczestników obserwowano średnio przez ponad 15 lat, a informacje o ich diecie zestawiono z danymi medycznymi dotyczącymi rozpoznań choroby Alzheimera. Wyniki opublikowano w „The Journal of Nutrition”.

Największą różnicę odnotowano u osób, które jadły jajka co najmniej pięć razy w tygodniu. W tej grupie ryzyko rozpoznania choroby Alzheimera było o 27 proc. niższe w porównaniu z osobami, które nie jadły jaj wcale lub prawie wcale. To dobra wiadomość, choć naukowcy wyraźnie zaznaczają: badanie pokazuje związek, a nie prostą zależność przyczynowo-skutkową.

Nawet mniejsze ilości wiązały się z korzyścią

Wyniki były ciekawe także w przypadku osób, które jadły jajka rzadziej. Spożywanie jaj od jednego do trzech razy w miesiącu powiązano z 17-procentowym niższym ryzykiem choroby Alzheimera. U osób jedzących jajka od dwóch do czterech razy w tygodniu ryzyko było niższe o około 20 proc.

„W porównaniu z osobami, które nigdy nie jedzą jaj, spożywanie co najmniej pięciu jaj tygodniowo może zmniejszać ryzyko choroby Alzheimera” – powiedział prof. Joan Sabaté z Loma Linda University School of Public Health, główny badacz projektu.

To zdanie nie oznacza, że jajka są lekiem na demencję. Oznacza natomiast, że warto dalej badać ich miejsce w diecie wspierającej zdrowe starzenie się mózgu.

Dlaczego akurat jajka?

Naukowcy zwracają uwagę, że jajka zawierają składniki ważne dla pracy układu nerwowego. Szczególne znaczenie ma cholina, która bierze udział w produkcji acetylocholiny — neuroprzekaźnika istotnego dla pamięci i komunikacji między komórkami nerwowymi.

Jajka dostarczają także luteiny, zeaksantyny, witaminy B12, kwasów omega-3 oraz fosfolipidów obecnych zwłaszcza w żółtku. Te składniki są wiązane z ochroną komórek przed stresem oksydacyjnym, prawidłową pracą błon komórkowych i funkcjonowaniem mózgu.

Właśnie dlatego badacze przypuszczają, że potencjalna korzyść może wynikać nie z jednego magicznego składnika, ale z całego profilu odżywczego jaj. To małe, proste produkty, ale pod względem biologicznym są wyjątkowo bogate.

Cała dieta nadal ma największe znaczenie

Autorzy badania podkreślają, że jajek nie należy traktować w oderwaniu od reszty jadłospisu. Ważny jest cały styl życia: zbilansowana dieta, aktywność fizyczna, sen, kontrola ciśnienia, unikanie palenia, utrzymywanie relacji społecznych i regularna opieka medyczna.

„Badania wspierają obecność jaj jako części zdrowej diety” – powiedziała dr Jisoo Oh, główna autorka publikacji.

To bardzo ważne zastrzeżenie. Jajka mogą być wartościowym elementem odżywiania, ale nie zastąpią warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, zdrowych tłuszczów i ogólnie rozsądnego podejścia do jedzenia. Znaczenie ma również sposób przygotowania. Jajko gotowane, podane z warzywami i pełnoziarnistym pieczywem, to zupełnie inny wybór niż ciężkie, tłuste śniadanie oparte na smażonych dodatkach.

Badanie jest obiecujące, ale nie daje prostych recept

Warto zachować ostrożność, bo badanie miało charakter obserwacyjny. Oznacza to, że naukowcy mogli zauważyć związek między częstszym jedzeniem jaj a niższym ryzykiem choroby Alzheimera, ale nie mogą na tej podstawie powiedzieć, że to właśnie jajka bezpośrednio chronią przed chorobą.

Możliwe, że osoby jedzące jajka częściej różniły się od pozostałych także innymi elementami stylu życia. Badacze starali się uwzględnić wiele czynników, ale w tego typu analizach zawsze istnieje ryzyko, że część wpływów pozostaje niewidoczna.

Warto również pamiętać, że część finansowania badania pochodziła z American Egg Board. Autorzy deklarują, że sponsor nie miał wpływu na projekt badania, analizę danych ani wnioski, ale przy interpretowaniu badań żywieniowych taka informacja zawsze powinna być jasno podawana.

Dobra wiadomość dla osób, które lubią proste jedzenie

Najbardziej pozytywny wniosek z badania jest prosty: codzienne wybory żywieniowe mogą mieć znaczenie dla zdrowia mózgu w starszym wieku. Nie chodzi o szukanie cudownego produktu, ale o tworzenie diety, która regularnie dostarcza organizmowi potrzebnych składników.

Dla wielu osób jajka są łatwo dostępne, niedrogie i proste w przygotowaniu. Można je gotować, podawać z warzywami, dodawać do sałatek albo przygotowywać z nich lekkie śniadania. Jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych, mogą być częścią dobrze zbilansowanej diety osób starszych.

Osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami lipidowymi, cukrzycą lub innymi schorzeniami powinny jednak skonsultować sposób odżywiania z lekarzem lub dietetykiem. To szczególnie ważne wtedy, gdy ktoś chce wyraźnie zmienić swoje nawyki żywieniowe.

Źródło: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov