Mówią o niej druga Curie. Polka pracuje nad metodą, która wyeliminuje testy na zwierzętach
Agnieszka Gajewicz-Skrętna jest chemoinformatyczką a Wydziale Chemii Uniwersytetu Gdańskiego. Jej praca może się przyczynić do ograniczenia czasu i kosztów badań eksperymentalnych oraz do zmniejszenia liczby testów na zwierzętach.
Agnieszka Gajewicz wyznaje, że nauka fascynowała ją od zawsze. Jako dziecko marzyła, aby poznać tajemnice działania ludzkiego organizmu. Teraz jest chemoinformatyczką, która rozwija algorytmy komputerowe, pozwalające powiązać budowę związku chemicznego z jego właściwościami lub toksycznością. Polka wraz z naukowcami z japońskiego National Institute for Environmental Studies, pracuje nad projektem mającym na celu opracowanie nowych komputerowych metod szacowania przekrojowego, wspierającego proces oceny ryzyka chemicznego.
Naukowcy pracują nad stworzeniem algorytmów oraz modeli matematycznych, dzięki którym będzie można badać związki chemiczne, bez konieczności wykonywania czasochłonnych, kosztownych i nieetycznych badań eksperymentalnych. Oznacza to realna minimalizację badań z wykorzystaniem zwierząt.
Dodatkowo Gajewicz-Skrętna pracuje nad rozwojem metod międzygatunkowej ekstrapolacji. Dzięki temu będzie można sprawdzić na przykład, czy dany związek jest toksyczny dla ssaków lub ryb, wykonując badania na bezkręgowcach np. rozwielitkach lub na podstawie wyników badań in vitro, czyli poza żywym organizmem.
Według różnych źródeł, kompleksowe przebadanie jednego związku chemicznego, np. nowego pestycydu, średnio kosztuje ok. 10 mln dol. i w ciągu kilku lat wymaga przeprowadzenia testów z wykorzystaniem blisko 7 tys. organizmów żywych.
Aktualnie w największej na świecie komputerowej bazie danych związków chemicznych, tzw. bazie CAS REGISTRYSM, zarejestrowane zostało ponad 159 mln organicznych i nieorganicznych substancji chemicznych, plus ponad 68 mln sekwencji białek i kwasów nukleinowych.
Co więcej, każdego dnia ta baza jest aktualizowana o nowe substancje, których ilość rośnie w ogromnym tempie. W czerwcu 2015 roku zarejestrowany został stumilionowy związek, obecnie jest ich w bazie ponad 59 mln więcej. Daje to średnio milion nowych substancji zgłaszanych do tej bazy każdego miesiąca.
Aby uniknąć w przyszłości konsekwencji podobnych do tych, jak w przypadku stosowania np. azbestu, wszystkie nowo projektowane związki chemiczne powinny być rzetelnie przebadane przed ich wprowadzeniem na rynek i masową produkcją.
W celu ograniczenia liczby nieetycznych badań z wykorzystaniem zwierząt laboratoryjnych, administracja publiczna, a także środowisko naukowe na całym świecie, od wielu lat podejmują liczne inicjatywy, które zmierzają do wprowadzenia nowych procedur oceny bezpieczeństwa chemicznego.
Wśród metod znajdujących coraz szersze zastosowanie w ocenie bezpieczeństwa chemicznego wymieniane są metody komputerowe, w tym metody szacowania przekrojowego. Polska badaczka dąży do tego, żeby metody komputerowe, nad którymi pracuje, stały się podstawowym narzędziem inteligentnych strategii testowania, to znaczy tam, gdzie to możliwe, w pełni zastąpiły testy na zwierzętach.
Źródło: innpoland.pl
