Polak stworzył własny butelkomat. Chce poprawić wady systemu kaucyjnego

System kaucyjny miał ułatwić recykling i zachęcić Polaków do oddawania butelek oraz puszek. W praktyce wielu konsumentów szybko zauważyło jednak pewien kłopot: aby odzyskać kaucję, plastikowych butelek nie powinno się zgniatać. Efekt? W domach zaczęły pojawiać się worki pełne lekkich, pustych opakowań, które zajmują zaskakująco dużo miejsca.

Na ten problem odpowiedział polski inżynier Wiesław Galwas, twórca butelkomatu EcoAction. Jego pomysł jest prosty, praktyczny i bardzo bliski codziennym potrzebom zwykłych ludzi. Urządzenie ma pomagać w przyjmowaniu zgniecionych butelek, czyli dokładnie tych, które w standardowych automatach często sprawiają problemy.

Konstruktor tłumaczy, że rozwiązanie nie wymaga rewolucji, lecz sprytnego usprawnienia istniejącej technologii. „Wystarczyło do butelkomatu dodać kompresorek i dyszę” — mówił Wiesław Galwas. Dzięki temu zgnieciona butelka może zostać ponownie nadmuchana, odzyskać kształt i zostać rozpoznana przez system.

Dlaczego zgniecione butelki są problemem?

Wielu konsumentów intuicyjnie zgniata puste butelki, bo tak jest wygodniej. Zajmują mniej miejsca w torbie, w kuchni, na balkonie czy w samochodzie. Problem polega na tym, że obecne automaty kaucyjne muszą rozpoznać opakowanie. Sprawdzają m.in. jego kształt, kod i oznaczenia, aby zapobiegać pomyłkom oraz nadużyciom.

Jeśli butelka jest mocno zgnieciona, maszyna może jej nie przyjąć. To z kolei zniechęca użytkowników, którzy czują, że system wymaga od nich dodatkowego wysiłku. Zamiast szybkiego i prostego zwrotu pojawia się konieczność gromadzenia pustych, ale niezgniecionych opakowań.

Według badań przywoływanych przez Wirtualną Polskę ponad połowa respondentów czuje zniechęcenie do oddawania opakowań, a główną barierą jest właśnie zakaz zgniatania butelek przed zwrotem. To pokazuje, że nawet dobrze zaprojektowany ekologiczny system może napotkać opór, jeśli nie będzie wystarczająco wygodny dla użytkowników.

EcoAction ma przyjmować butelki wygodniej

Butelkomat EcoAction odpowiada na ten problem w bardzo praktyczny sposób. Użytkownik może przynieść zgniecioną butelkę, przyłożyć ją do dyszy, a urządzenie przywraca jej kształt za pomocą powietrza. Dopiero wtedy system rozpoznaje opakowanie i może je przyjąć.

To rozwiązanie może być szczególnie ważne dla osób mieszkających w blokach, małych mieszkaniach lub wszędzie tam, gdzie przechowywanie dużych worków z pustymi butelkami jest uciążliwe. Z punktu widzenia konsumenta różnica jest prosta: zamiast „magazynować powietrze”, można normalnie zgniatać butelki i oddać je w bardziej komfortowy sposób.

Sam Wiesław Galwas podkreśla, że system kaucyjny nie jest złym pomysłem. Problemem jest raczej jego wygoda i wydolność. Jak mówił w rozmowie: „Trzeba ten zwrot maksymalnie ułatwić”.

Polska technologia może ograniczyć koszty transportu

Pomysł EcoAction dotyczy nie tylko wygody konsumentów. Ważny jest również drugi element: logistyka. W tradycyjnym modelu automaty zbierają opakowania do worków, które później trzeba wynosić, plombować, przewozić i sortować. Jeśli butelki nie są sprasowane od razu, transportuje się ogromną objętość pustej przestrzeni.

Galwas zwraca uwagę, że jego urządzenie może kompresować opakowania już na miejscu, po ich przyjęciu. To oznacza mniej worków, mniej kursów transportowych, mniej miejsca potrzebnego na magazynowanie i potencjalnie niższe koszty całego systemu. W czasach, gdy coraz więcej mówi się o gospodarce obiegu zamkniętego, takie usprawnienia mogą mieć duże znaczenie.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska informowało, że do końca kwietnia 2026 roku w ramach systemu kaucyjnego zwrócono około miliarda pustych opakowań po napojach. Tak duża skala dobrze pokazuje, jak ważna jest sprawna infrastruktura. Im więcej osób korzysta z systemu, tym większe znaczenie mają szczegóły: dostępność automatów, szybkość obsługi, odbiór opakowań i wygodny zwrot pieniędzy.

Kaucja prosto na konto? To może być kolejny krok

Wiesław Galwas myśli także o następnym etapie rozwoju butelkomatów. Jednym z pomysłów jest zwrot kaucji bezpośrednio na kartę lub konto bankowe. Dla wielu osób byłoby to znacznie wygodniejsze niż papierowy kupon do wykorzystania w konkretnej sieci handlowej.

Obecnie użytkownicy często otrzymują voucher, który można zrealizować tylko w określonym sklepie lub sieci. To dla części konsumentów kolejna bariera. System, w którym pieniądze wracają bezpośrednio do użytkownika, mógłby być bardziej intuicyjny i bliższy temu, jak na co dzień korzystamy z płatności elektronicznych.

Twórca polskiego butelkomatu widzi też możliwość szerszego wykorzystania takich urządzeń przez samorządy, spółdzielnie mieszkaniowe czy prywatnych właścicieli. W takim modelu oddawanie butelek mogłoby być powiązane nie tylko ze zwrotem kaucji, ale również z lokalnymi benefitami, na przykład zniżkami na basen, kino czy inne usługi w okolicy.

Źródło: innpoland.pl