RPA jako pierwszy kraj na świecie jest bliski wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego
Nowa inicjatywa jest odpowiedzią na pogłębiające się nierówności oraz trwający kryzys ekonomiczny.
Republika Południowej Afryki może stać się pierwszym krajem na świecie, który wprowadzi bezwarunkowy dochód podstawowy (UBI). Program ten ma na celu regularne przekazywanie pieniędzy wszystkim obywatelom bez żadnych wymagań.
Inicjatywa ta wynika z rosnących nierówności i długotrwałego kryzysu bezrobocia w kraju.
Prezydent Cyril Ramaphosa odnowił program pomocy społecznej wprowadzony podczas epidemii COVID-19, co stanowiło pierwszy krok w kierunku wprowadzenia Gwarantowanego Dochodu Podstawowego (UBIG). Program ten zapewnia miesięczne wypłaty dla osób ekonomicznie dotkniętych pandemią i stanowi fundament dla przyszłego uniwersalnego dochodu podstawowego.
Głównym celem UBIG jest redukcja ubóstwa i nierówności poprzez bezwarunkowe wsparcie finansowe dla wszystkich obywateli w wieku od 18 do 59 lat, którzy nie korzystają z innych stałych świadczeń socjalnych.
Instytut Sprawiedliwości Ekonomicznej (IEJ) zaproponował szereg zmian podatkowych, aby sfinansować ten program, w tym podatek od nadmiernych zysków w branży wydobywczej, zwiększenie podatku VAT na luksusowe dobra oraz wprowadzenie podatku od bogactwa.
Republika Południowej Afryki jest jednym z krajów o największych nierównościach społecznych na świecie. Nierówności te są głęboko zakorzenione w historii kraju i sięgają czasów apartheidu, który formalnie zakończył się w 1994 roku, ale jego skutki są odczuwalne do dziś. RPA ma jeden z najwyższych wskaźników Giniego na świecie, wynoszący około 0,63. Najbogatsze 10% populacji kontroluje około 90% majątku kraju, podczas gdy najbiedniejsze 50% posiada mniej niż 5% majątku. Bezrobocie sięga 34%, wśród młodzieży przekracza 60%, co szczególnie dotyka ciemnoskórą ludność, która ma mniejsze szanse na znalezienie pracy z powodu braku dostępu do edukacji i możliwości zawodowych.
W ramach planowanego programu bezwarunkowego dochodu podstawowego (UBI) w Południowej Afryce, obywatele będą otrzymywać 624 randy miesięcznie – około 143 zł.
Ta kwota odpowiada linii ubóstwa żywnościowego i ma zapewnić minimalne środki na przeżycie dla wszystkich obywateli, którzy kwalifikują się do programu. Została zaproponowana jako część początkowego etapu programu mającego na celu redukcję ubóstwa i nierówności społecznych, a także wsparcie gospodarki poprzez zwiększenie wydatków konsumpcyjnych w lokalnych społecznościach. UBI w Południowej Afryce ma pomóc obywatelom w pokrywaniu podstawowych potrzeb, co w dłuższej perspektywie może przyczynić się do poprawy zdrowia, edukacji i ogólnego dobrobytu społeczeństwa.
Wprowadzenie UBI w Południowej Afryce jest jeszcze w fazie planowania, a pełna implementacja wymaga zmian legislacyjnych oraz zgody parlamentu. Niemniej jednak inicjatywa ta stanowi ważny krok w kierunku zapewnienia podstawowego wsparcia finansowego dla wszystkich obywateli i walki z ubóstwem.
