Historyczny zwrot w migracji. Polacy masowo opuszczają Niemcy

Po raz pierwszy od ćwierćwiecza więcej Polaków wyjechało z Niemiec, niż do nich przyjechało. Najnowsze dane Federalnego Urzędu Statystycznego nie pozostawiają wątpliwości: w 2024 roku saldo migracji Polaków do Niemiec stało się ujemne i wyniosło –12 068 osób. To efekt 88 388 wyjazdów przy 76 320 nowych przyjazdach. Eksperci mówią wprost: to przełomowy moment w historii polskiej migracji zarobkowej.

Przez dekady Niemcy uchodziły za symbol stabilności i dobrobytu. Od zjednoczenia kraju w 1990 roku siła niemieckiej gospodarki była jednym z głównych powodów migracji z Polski. Dziś w Niemczech mieszka ponad 860 tys. Polaków, co czyni ich piątą co do wielkości grupą cudzoziemców. Liczbę osób z polskimi korzeniami szacuje się nawet na 2,2 mln.

Polscy migranci byli i są cenieni za wysoki poziom integracji oraz realny wkład w rynek pracy.

„Polscy migranci uważani są za ponadprzeciętnie zintegrowanych i za podporę rynku pracy. Wykonują zawody, w których brakuje pracowników – opiekują się osobami starszymi, sprzątają, ale też pracują jako inżynierowie i lekarze. Prominenci z polskimi korzeniami są trwałym elementem niemieckiej tożsamości – piłkarz Lukas Podolski czy były sekretarz generalny CDU Paul Ziemiak” – czytamy w jednym z raportów.

Co się zmieniło? Powody powrotów do Polski

Zmiana trendu nie jest przypadkowa. Od 2022 roku liczba powrotów do Polski systematycznie rośnie. Badania Instytut Badań Rynku Pracy i Kształcenia Zawodowego (IAB) pokazują, że Polacy częściej niż inne narodowości rozważają wyjazd z Niemiec. Najczęściej wskazywanym powodem jest pogarszająca się sytuacja ekonomiczna.

Nie chodzi jednak wyłącznie o pieniądze.

– W Niemczech są udowodnione przypadki dyskryminacji Polek i Polaków – mówi Kamila Schoell-Mazurek, szefowa Polska Rada Społeczna. Zwraca uwagę na antysłowiański rasizm i strukturalną dyskryminację.

Z danych IAB wynika, że:

• 38% respondentów wskazuje nadmierną biurokrację jako powód wyjazdu,
• 17% mówi wprost o dyskryminacji.

Wielu Polaków nadal napotyka bariery w uznawaniu kwalifikacji zawodowych, a realne szanse na awans pozostają ograniczone.

Rosnąca atrakcyjność Polski

Równolegle zmniejszają się różnice ekonomiczne między Polską a Niemcami. Polska gospodarka rozwija się dynamicznie, rosną wynagrodzenia i dostęp do edukacji, a rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny. Analitycy podkreślają, że Niemcy przestały być „ziemią obiecaną”, podczas gdy Polska należy dziś do najszybciej rozwijających się gospodarek Unii Europejskiej.

Coraz więcej Polaków zadaje sobie pytanie: dlaczego mielibyśmy dłużej to znosić?

Eksperci wskazują też na brak realnej „kultury przyjmowania” migrantów w Niemczech. Przez lata pracownicy z Europy Środkowo-Wschodniej trafiali głównie do niskopłatnych zawodów, często w niepewnych warunkach. Mimo obowiązującej od 2011 roku swobody przepływu pracowników, wielu Polaków wciąż nie czuje się pełnoprawną częścią niemieckiego społeczeństwa.

Źródło: destatis.de