Koniec abonamentu RTV. Rząd przedstawił założenia nowej ustawy medialnej
Abonament RTV wkrótce przejdzie do historii. Zastąpi go stała dotacja z budżetu państwa w wysokości 2,5 mld zł rocznie, waloryzowana o wskaźnik inflacji. To jedna z najważniejszych zmian zawartych w projekcie nowej ustawy medialnej, który zaprezentowała w czwartek minister kultury Marta Cienkowska.
Trzy filary nowego systemu medialnego
Podczas konferencji prasowej szefowa MKiDN podkreśliła, że projekt reformy opiera się na trzech kluczowych zasadach:
- niezależności władz mediów publicznych,
- stabilnym finansowaniu,
- ograniczeniu działalności medialnej samorządów.
– Co rozumiemy przez niezależność władz? Po pierwsze konkursy, po drugie konkursy i po trzecie — jeszcze raz konkursy. Potrzebujemy przejrzystych procedur opartych na kompetencjach, a nie powiązaniach politycznych – powiedziała minister Cienkowska.
Kandydaci na członków zarządów, rad nadzorczych, programowych i KRRiT będą musieli spełniać wymóg apolityczności – nie mogą należeć do partii politycznych przez pięć lat wstecz ani pełnić w nich funkcji. Dodatkowo przez dziesięć lat nie będą mogli kandydować w wyborach powszechnych.
Nowa rola KRRiT i likwidacja Rady Mediów Narodowych
Projekt zakłada likwidację Rady Mediów Narodowych, której kompetencje przejmie Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.
Nowa KRRiT ma liczyć dziewięciu członków powoływanych na sześcioletnie kadencje z zasadą rotacji — co dwa lata wymieniana będzie jedna trzecia składu.
- 4 członków powoła Sejm,
- 2 członków – Senat,
- 3 członków – Prezydent.
Każdy kandydat będzie musiał przejść wysłuchanie publiczne i uzyskać opinię organizacji branżowych.
Minister Cienkowska zapowiedziała także, że KRRiT zyska nową funkcję w ocenie pluralizmu mediów.
– Prezes UOKiK będzie zobowiązany konsultować z KRRiT każdą koncentrację kapitałową, która może wpływać na niezależność redakcyjną lub pluralizm medialny – wyjaśniła.
Zmiany w zarządach, radach i strukturze spółek medialnych
Zarządy spółek medialnych będą jednoosobowe i powoływane na pięć lat przez KRRiT na wniosek komisji konkursowej.
Rady nadzorcze w mediach ogólnopolskich mają liczyć pięciu członków (trzech wybierze KRRiT, dwóch minister kultury), a w mediach regionalnych — trzech (dwóch z KRRiT, jednego z MKiDN).
Rady programowe zyskają większy udział środowisk społecznych:
- w mediach ogólnopolskich będzie to 9 członków, z czego 7 wybierze KRRiT spośród kandydatów zgłoszonych przez organizacje pozarządowe, a 2 – pracownicy spółki,
- w mediach regionalnych — 5 członków (4 z NGO, 1 z ramienia pracowników).
2,5 miliarda złotych z budżetu zamiast abonamentu RTV
Najbardziej odczuwalną dla obywateli zmianą będzie likwidacja abonamentu radiowo-telewizyjnego. Zastąpi go stałe finansowanie z budżetu państwa, wynoszące 2,5 mld zł rocznie i automatycznie waloryzowane o inflację.
– Abonament RTV to archaiczny i nieskuteczny mechanizm. Nie zapewnia stabilnego finansowania, a jego ściągalność jest bardzo niska. Czas, by odszedł w niepamięć – podkreśliła minister Cienkowska.
Samorządy poza rynkiem medialnym
Nowelizacja przewiduje również ograniczenie działalności medialnej jednostek samorządu terytorialnego.
Będą mogły one wydawać jedynie biuletyny informacji publicznej, bez treści publicystycznych i bez reklam.
Celem tej zmiany jest ograniczenie zjawiska tzw. „gazet samorządowych”, które często konkurowały z lokalnymi mediami prywatnymi, finansowanymi z rynku.
Stabilność i niezależność – główne założenia reformy
Nowa ustawa medialna ma na celu zwiększenie przejrzystości zarządzania mediami publicznymi, wzmocnienie ich niezależności od polityki i zapewnienie stałego, przewidywalnego finansowania.
Jeżeli projekt zostanie przyjęty przez parlament, Polska dołączy do grona krajów UE, które zrezygnowały z systemu abonamentowego na rzecz finansowania publicznego, jak np. Dania czy Holandia.
