Mondragon – przykład zupełnie innego podejścia do biznesu

Od zawsze przedsiębiorstwa miały również inne cele niż tylko zysk finansowy. Na całym świecie doskonale prosperują firmy, które zamiast dzikiego kapitalizmu wyżej stawiają współpracę, budowanie zaufania, szacunek dla ludzi i środowiska, właściwe relacje pracownicze. Jednym z takich przedsiębiorstw jest hiszpańska Mondragon

Baskijskie Mondragón Corporación Cooperativa (MCC) to dzisiaj największa spółdzielnia na świecie. W 1943 roku, po hiszpańskiej wojnie domowej, młody ksiądz José María Arizmendiarrieta założył techniczną szkołę zawodową. W 1956 roku pięciu jej absolwentów stworzyło pierwszą spółdzielnię. Dzisiaj grupa ma swoje firmy w dziewiętnastu krajach i obejmuje 256 przedsiębiorstw w sektorach takich jak budownictwo maszyn, przemysł samochodowy, przemysł budowlany, sprzęt gospodarstwa domowego, handel detaliczny, finanse i ubezpieczenia. Ma nawet własny bank – Bank Spółdzielczy Caja Laboral Popular.

83% z 95 000 zatrudnionych to wspólnicy. Liczba ta ma wzrosnąć do 90%. Podstawową zasadą spółdzielni jest równość wszystkich pracujących wspólników. Demokratyczny sposób organizacji zakładu wyrażony jest poprzez a) suwerenność walnego zgromadzenia, składającego się z ogółu wspólników i pracującego zgodnie z zasadą „jedna osoba, jeden głos”; b) demokratyczny wybór organów zarządzających, w szczególności rady nadzorczej, odpowiedzialnej przed walnym zgromadzeniem; i c) współpracę z organami wykonawczymi, których zadaniem jest kierowanie spółdzielnią na zlecenie ogółu wspólników.

Niewielką część zysków rozdziela się między współpracowników, zaś większa część jest reinwestowana, a kolejna – zostaje przekazana do „Centralnego Funduszu Współpracy”, który tworzy nowe projekty i miejsca pracy. Jeśli zakład ma problemy finansowe, może za zgodą pracowników obniżyć wynagrodzenia. W przypadku większych problemów finansowych lub mniejszej liczby zamówień pracownicy mogą na krótko przenieść się do innych spółdzielni. Do 10% zysku netto przeznacza się na wspólnotę i ważne projekty edukacyjne – w końcu właśnie od tego się zaczęło. W sumie grupa Mondragón obraca piętnastoma miliardami euro, środki własne wynoszą pięć miliardów euro. Stopień globalizacji jest wysoki – zbudowano siedziby od Portugalii aż po Tajlandię, od Brazylii po Polskę i od Meksyku po Hongkong. W Niemczech zakłady produkcyjne Mondragón znajdują się w miastach Limburg an der Lahn, Herborn i Stockach.

Do (jawnych) tajemnic sukcesu przedsiębiorstwa należą następujące zasady:
•    Najważniejszy jest nie kapitał, a człowiek. Wyrazem tego jest współwłasność i współdecydowanie. 45% zatrudnionych to kobiety.
•    Reinwestycja praktycznie wszystkich wygospodarowanych zysków. (Nie ma akcjonariuszy).
•    Stworzenie skutecznych instrumentów współpracy – nawet w czasach kryzysu w Mondragónie nie dochodzi do zwolnień. Zyski, zgromadzone w funduszu solidarnościowym, są wykorzystywane w celu wzmocnienia słabszych oddziałów firmy. Oprócz tego bank spółdzielczy udziela wysoko oprocentowanych kredytów dobrze prosperującym spółdzielniom, a od spółdzielni, znajdujących się w złej sytuacji, wymaga bardzo niskich lub nawet zerowych odsetek.
Ostatni punkt udowadnia, jak mogłaby funkcjonować autentyczna współpraca między przedsiębiorstwami – w Mondragón ta podstawowa zasada gospodarki dobra wspólnego już stała się rzeczywistością

Fragment pochodzi z książki Christiana Felbera – Gospodarka Dobra Wspólnego

Ekonomia-v3 145x200-FTONT

 


Dodaj komentarz