Piękne białe koty powracają. Populacje panter śnieżnych mają się coraz lepiej
Dobre wieści napływają z Kazachstanu i Pakistanu. Najnowsze obserwacje wskazują na rosnącą liczbę irbisów, czyli panter śnieżnych, jednych z najrzadszych dużych kotów na świecie.
Irbis, znany również jako pantera śnieżna, to zagrożony wyginięciem gatunek wpisany do Czerwonej Księgi Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Szacuje się, że na wolności żyje około 10 tysięcy tych zwierząt, a kolejne 200 przebywa w niewoli. Tym bardziej cieszą efekty rozpoczętego w 2018 roku projektu ochrony tych kotów w Kazachstanie i Kirgistanie. Niedawno w Pakistanie zaobserwowano jednocześnie aż cztery osobniki, co jest niezwykłym zjawiskiem.
Pantera śnieżna – duch wysokich gór
Irbis śnieżny (Panthera uncia) występuje w trudno dostępnych górskich rejonach Azji Środkowej na wysokościach od 3000 do 5000 metrów n.p.m. Zamieszkuje między innymi Mongolię, Rosję, Chiny, Kazachstan, Kirgistan, Afganistan, Nepal, Tadżykistan i Indie. Spotykany jest w łańcuchach górskich takich jak Himalaje, Karakorum, Hindukusz, Pamir, Ałtaj czy Tien-szan. Charakterystyczne szaro-białe, cętkowane futro doskonale maskuje go w śnieżnym środowisku. Kot ten jest smukły, silny i ma długi ogon (do 90 cm) zapewniający równowagę. Dorosły osobnik osiąga długość 90-130 cm, a masa jego ciała wynosi od 22 do 55 kg. Duże, pokryte gęstą sierścią łapy działają jak naturalne rakiety śnieżne.
Irbisy prowadzą samotniczy tryb życia, polując głównie o świcie i zmierzchu na koziorożce, jelenie, markury, tary himalajskie, dzikie owce (argale), świstaki, zające, gryzonie i ptaki. Latem występują wyżej, a zimą schodzą w niższe partie gór. Ze względu na skryty tryb życia pantera śnieżna jest jednym z najmniej poznanych dużych kotów świata. Naukowcy monitorują populację przy pomocą kamer, fotopułapek i dronów.
Sukcesy w ochronie irbisa w Kazachstanie
Według „The Times of Central Asia”, liczba irbisów w Kazachstanie osiągnęła pod koniec ubiegłego roku rekordowy poziom od lat 80., wynoszący od 152 do 189 osobników. Projekt ochrony prowadzony od 2018 roku przy współpracy z Programem Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) już w pierwszym roku doprowadził do wzrostu populacji o ponad 26%. Kluczowe obszary występowania panter to parki narodowe: Ałatau Zailijskiego, Ałtyn-Emel oraz Katon-Karagay. Najwyższą gęstość populacji odnotowano w obwodzie żetyskim dzięki dużej dostępności pokarmu i skutecznej ochronie siedlisk.
Mimo pozytywnych informacji, zagrożeniem pozostają kłusownictwo, działalność gospodarcza, zmiany klimatu oraz konflikty z lokalną ludnością. Kazachstan planuje utworzenie nowych rezerwatów, takich jak Merken w obwodzie żambylskim, i wypłaca rekompensaty rolnikom za straty wyrządzone przez irbisy. Kilka kotów wyposażono w nadajniki satelitarne, które pozwolą lepiej poznać ich zwyczaje.
Niezwykłe odkrycie w Pakistanie
13 marca lokalny fotograf przyrody Sakhawat Ali zaobserwował aż cztery irbisy jednocześnie w pakistańskiej wiosce Hushe w Parku Narodowym Środkowego Karakorum, niedaleko góry K2. Ali przez dwa tygodnie tropił koty, zanim udało mu się uwiecznić je na filmie z odległości około 200 metrów.
„W naszej wiosce irbisy nie są nowością, ale nawet najstarsi mieszkańcy nie pamiętają, by widziano aż cztery jednocześnie” – relacjonuje Ali. Choć pantery śnieżne mogą być zagrożeniem dla zwierząt hodowlanych, mieszkańcy wioski entuzjastycznie przyjęli to niezwykłe wydarzenie. Według biologa Shafqata Hussaina północny Pakistan jest jednym z najlepszych miejsc na świecie dla panter śnieżnych.
