Gra planszowa sprzed 500 lat. Ciekawe odkrycie na zamku w Ćmielowie
Podczas eksploracji zamku w Ćmielowie w regionie Świętokrzyskim archeolodzy natrafili na kamienną planszę do gry w młynek. Uważa się, że ta planszówka powstała w XVI wieku i mogła zostać stworzona przez budowniczych tej warowni. Choć jest to najbardziej prawdopodobna teoria, istnieją także inne hipotezy.
Tomasz Olszacki, archeolog prowadzący badania, odkrył tę wyrytą w kamieniu planszę, która najprawdopodobniej była elementem podłogi. Plansza znajduje się na uszkodzonej płycie z piaskowca, o wymiarach około 32 cm na a jej grubości waha się od 6 do 12 cm. Samo pole gry ma wymiary około 13,5 cm.
Olszacki spekuluje, że mogło to być dzieło jednego z robotników z XVI wieku, wykonana jako krótkotrwała rozrywka. Odkrycie takiego przedmiotu dostarcza cennych informacji o życiu codziennym i praktykach w dawnych czasach. Jednak Olszacki podkreśla również, że istnieje możliwość, że plansza powstała później, być może z inicjatywy dzieci lub służby.
Młynek to jedna z najstarszych gier na świecie, znana już w średniowieczu. Podobne plansze były popularne w średniowiecznej Anglii, na zamkach we Włoszech oraz na terenach krzyżowców. Istnieje debata, czy takie kamienne plansze były faktycznie używane do gry, czy miały charakter symboliczny, a może nawet magiczny.
Choć plansza z Ćmielowa jest wyjątkowa, podobne przedmioty zostały znalezione w innych miejscach w Polsce.
Zamek w Ćmielowie to ważne miejsce historyczne w Polsce. Badania prowadzone są tam od 2022 roku. Zamek został założony przez kanclerza wielkiego, Krzysztofa Szydłowieckiego, jednego z najpotężniejszych magnatów czasów Zygmunta Starego.
Obecnie prace na zamku są intensywne, zarówno badawcze, jak i konserwatorskie. Prace nad rewitalizacją prowadzą Anna i Tadeusz M. Zarębscy, którzy planują przekształcić ruiny w zgodzie z metodami angielskimi w dziedzinie konserwacji.
